Test iedere rookmelder één keer per maand met de testknop. Maak de melder dan ook voorzichtig stofvrij. Controleer daarnaast of u het alarm overal in de woning hoort, ook met gesloten binnendeuren.
Kijk ook naar de batterij, de vervangdatum en eventuele storingssignalen. Een rookmelder die bij de test een geluid geeft, hoeft namelijk nog niet op ieder ander punt in orde te zijn.
Deze eenvoudige controle kost maar enkele minuten. Door een vaste dag te kiezen, wordt de kans kleiner dat u het onderhoud vergeet. Meer maatregelen vindt u in onze complete uitleg over brandpreventie in huis.
Belangrijk: klinkt de rookmelder tijdens de test niet, klinkt er een storingssignaal of ziet u schade? Ga er dan niet vanuit dat de melder goed werkt. Controleer de handleiding en laat de melder zo nodig vervangen.
Hoe vaak moet u een rookmelder testen?
Test iedere rookmelder één keer per maand. Gebruik hiervoor de testknop op de melder. Druk de testknop in en houd deze kort vast volgens de handleiding van de rookmelder. Het alarmsignaal moet duidelijk klinken.
Hoe lang u de knop precies moet indrukken, verschilt per merk en model. Houd de knop daarom niet automatisch vijf of tien seconden ingedrukt. Controleer de handleiding als de melder niet direct reageert.
Kies bij voorkeur een vast moment. Test de rookmelders bijvoorbeeld iedere eerste zaterdag van de maand. Zet hiervoor een herhaling in uw telefoon, agenda of kalender.
Rookmelder testen in vijf stappen
- Waarschuw andere aanwezigen. Vertel dat u de rookmelder gaat testen. Zo schrikt niemand onnodig van het harde geluid.
- Controleer de buitenkant. Kijk of de melder nog stevig vastzit en niet is beschadigd, overgeschilderd of afgedekt.
- Druk de testknop in. Houd deze kort vast volgens de handleiding van het exacte merk en model.
- Luister naar het alarmsignaal. Het alarm moet duidelijk en zonder haperingen klinken.
- Test de hoorbaarheid. Laat iemand controleren of het alarm ook in slaapkamers, de woonkamer en andere belangrijke ruimten goed te horen is.
Een geslaagde test met de testknop laat zien dat de rookmelder reageert volgens de testfunctie van dat model. Controleer daarnaast ook de vervangdatum, de buitenkant, de plaatsing en eventuele storingssignalen. In de handleiding staat wat de testknop van uw model precies controleert.
Test of u het alarm achter gesloten deuren hoort
Afstand, muren en deuren maken het alarmsignaal minder goed hoorbaar. Test daarom niet alleen terwijl u vlak onder de rookmelder staat.
Controleer tijdens de test of u het alarmsignaal overal in de woning goed hoort. Doe dit ook met gesloten binnendeuren. Laat bij voorkeur iemand anders de testknop indrukken terwijl u in de slaapkamer, woonkamer of op een andere verdieping luistert.
Hoort u het alarm in een slaapkamer of andere ruimte niet goed? Onderzoek dan of extra of gekoppelde rookmelders nodig zijn. Plaats niet zomaar een extra melder zonder eerst te controleren waar deze moet hangen. Lees hiervoor onze uitleg over rookmelders op de juiste plaats ophangen.
Is het alarmsignaal door gehoorverlies niet voldoende? Een harder geluid is dan niet altijd genoeg. Onderzoek een aanvullend waarschuwingssysteem met bijvoorbeeld licht of een trilvoorziening. Lees daarvoor de uitleg over rookmelders voor slechthorenden.
Hoe maakt u een rookmelder schoon?
Stof en vuil kunnen zich aan de buitenkant en bij de openingen van een rookmelder verzamelen. Maak de rookmelder daarom iedere maand voorzichtig stofvrij.
- Haal de stofzuiger voorzichtig langs de buitenkant en de openingen.
- Gebruik bij voorkeur een zachte stofzuigerborstel.
- Druk niet hard tegen de melder.
- Maak de rookmelder niet open voor normaal schoonmaakwerk.
- Volg altijd de schoonmaakinstructies van de fabrikant.
Gebruik alleen een licht vochtige doek wanneer de handleiding van het exacte model dit toestaat. Gebruik geen schoonmaakmiddel, oplosmiddel, verf of spuitbus op of bij de melder, tenzij de officiële handleiding dit uitdrukkelijk toestaat.
Praktisch voorbeeld: ontstaat er vaak ongewenst alarm door kookdamp? Verplaats de rookmelder niet op eigen gevoel. Controleer eerst de plaatsing en de handleiding. Voor sommige keukens kan een ander type melder geschikter zijn. Lees wanneer een hittemelder in de keuken een passende keuze kan zijn.
Wat als u niet goed bij de testknop kunt?
Een rookmelder hangt meestal aan het plafond. Dat kan lastig zijn als u minder goed loopt, moeite hebt met uw evenwicht of uw armen niet goed omhoog krijgt.
Kunt u niet veilig bij de testknop? Blijf dan niet reiken en ga niet op een onstabiele stoel staan. Gebruik alleen een hulpmiddel dat de testknop veilig kan bedienen en de rookmelder niet beschadigt. Lukt dat niet? Vraag iemand om te helpen.
De veiligste verkorte regel is: kunt u de testknop niet veilig vanaf de vloer bedienen, vraag dan hulp.
Een mantelzorger, familielid, buur of huismeester kan de maandelijkse test op een vaste dag uitvoeren. Noteer ook waar de handleidingen liggen en wanneer iedere melder moet worden vervangen.
Controleer de batterij van de rookmelder
Niet iedere rookmelder gebruikt dezelfde batterij. Sommige melders hebben een batterij die u kunt vervangen. Andere rookmelders hebben een vaste batterij die niet bedoeld is om zelf te verwisselen.
Rookmelder met een vervangbare batterij
Heeft de rookmelder een vervangbare batterij? Gebruik alleen een batterijtype dat volgens de officiële handleiding geschikt is voor het exacte merk en model.
- Controleer in de handleiding welk batterijtype nodig is.
- Verwijder de oude batterij volgens de instructies.
- Plaats de nieuwe batterij met de plus- en minzijde op de juiste manier.
- Bevestig de melder weer goed.
- Test de rookmelder daarna opnieuw met de testknop.
Ga er niet vanuit dat iedere rookmelder een standaard 9-voltbatterij gebruikt. Het juiste type verschilt per model.
Rookmelder met een vaste batterij
Heeft de rookmelder een vaste batterij die niet kan worden vervangen? Maak de rookmelder dan niet open om de batterij zelf te vervangen.
Vervang de complete rookmelder wanneer de aangegeven vervangdatum is bereikt of wanneer de handleiding aangeeft dat de vaste batterij leeg is. Niet iedere vaste batterij blijft automatisch precies tien jaar bruikbaar.
Wilt u weten wat een vaste batterij praktisch betekent? Lees dan de afzonderlijke uitleg over de voor- en nadelen van een rookmelder met een batterij voor tien jaar.
Controleer de vervangdatum van de rookmelder
Een rookmelder gaat niet onbeperkt mee. Ook wanneer de batterij nog werkt en de testknop een alarmsignaal geeft, kan de aangegeven levensduur zijn bereikt.
Controleer daarom de vervangdatum op de rookmelder. Vervang de complete rookmelder uiterlijk wanneer deze datum is bereikt.
Staat er geen duidelijke vervangdatum op? Controleer dan de productiedatum en de officiële handleiding. Brandweer Nederland adviseert rookmelders doorgaans na tien jaar te vervangen. Volg altijd een eerdere vervangdatum van de fabrikant.
Schrijf de vervangdatum ook op een plek die gemakkelijk te vinden is. Denk aan de meterkast, een woningmap of de digitale agenda van een mantelzorger.
Eenvoudige controlelijst voor uw rookmelders
|
Moment |
Wat controleert u? |
Wat doet u? |
|---|---|---|
|
Iedere maand |
Testknop, alarmsignaal, hoorbaarheid, stof en zichtbare schade. |
Test iedere melder. Maak de buitenkant en openingen voorzichtig stofvrij. |
|
Na batterijvervanging |
Juiste batterij, plus- en minzijde en bevestiging van de melder. |
Test de rookmelder opnieuw met de testknop. |
|
Minimaal één keer per jaar |
Vervangdatum, productiedatum, handleiding en contactgegevens voor hulp. |
Werk uw woningoverzicht bij. Plan vervanging ruim vóór de aangegeven datum. |
|
Na verbouwing of verplaatsing |
Bevestiging, plaatsing, stof en hoorbaarheid. |
Controleer de plaatsing en test alle melders opnieuw. |
Er is geen algemene kwartaalhandeling die voor iedere rookmelder verplicht is. De maandelijkse test, de maandelijkse schoonmaak en de handleiding van het exacte model blijven leidend.
Wat doet u wanneer de rookmelder niet goed reageert?
Reageert de rookmelder niet op de testknop? Controleer dan eerst of u de juiste testprocedure gebruikt. Lees de handleiding en kijk of de melder een vervangbare batterij heeft.
- Controleer of de batterij goed is geplaatst, wanneer deze vervangbaar is.
- Controleer of de vervangdatum is bereikt.
- Kijk of de melder zichtbaar beschadigd of sterk vervuild is.
- Test opnieuw volgens de officiële handleiding.
- Vervang de melder wanneer deze niet betrouwbaar reageert of wanneer de handleiding dit voorschrijft.
Geeft de rookmelder een terugkerend piepsignaal, terwijl er geen test wordt uitgevoerd? Ga dan niet willekeurig onderdelen losmaken. Lees eerst wat u kunt doen wanneer een rookmelder piept.
Let op bij een luid alarm: behandel een onverwacht luid alarm eerst als een mogelijk brandalarm. Merkt u rook, brandlucht, hitte of vuur, of twijfelt u of het veilig is? Ga dan naar buiten en bel 112 zodra u veilig bent.
Wanneer heeft u hulp nodig?
Vraag hulp wanneer u de rookmelder niet veilig kunt bereiken, de handleiding ontbreekt of u niet zeker weet welke batterij nodig is. Laat ook iemand meekijken wanneer het alarm niet overal goed hoorbaar is.
Bij een huurwoning kunt u contact opnemen met de verhuurder wanneer een vaste rookmelder beschadigd is, niet reageert of niet veilig bereikbaar is. Maak duidelijke afspraken over wie het normale onderhoud en een eventuele batterijvervanging uitvoert.
Schakel een installateur of elektricien in bij een rookmelder die op de netspanning is aangesloten wanneer u daarvoor bedrading moet losmaken. Werk niet zelf aan elektrische aansluitingen als u daar niet deskundig in bent.
Samenvatting: zo houdt u rookmelders goed bij
- Test iedere rookmelder één keer per maand.
- Maak de buitenkant en openingen iedere maand voorzichtig stofvrij.
- Controleer of het alarm ook achter gesloten deuren hoorbaar is.
- Gebruik bij een vervangbare batterij alleen een geschikt batterijtype.
- Test de rookmelder opnieuw na het vervangen van de batterij.
- Maak een melder met een vaste batterij niet open.
- Volg de vervangdatum en de officiële handleiding.
- Vraag hulp als u de testknop niet veilig kunt bereiken.
Veelgestelde vragen over rookmelders testen en onderhouden
Betrouwbare bronnen
Over de auteur
Geschreven door Max Wolthuis
Max Wolthuis is oprichter van Seniorenveiligwonen.nl en eigenaar van MaxiCore. Hij heeft een professionele achtergrond als HSE-specialist en persoonlijke ervaring als mantelzorger.
Lees hoe wij bronnen controleren en informatie bijwerken .
Ziet u een mogelijke fout? Geef een correctie of veiligheidsmelding door .