Vluchten bij brand met beperkte mobiliteit vraagt voorbereiding. Gebruikt u een rollator of loopt u moeilijk? Controleer dan vooraf of u de buitendeur veilig kunt bereiken. Kijk ook wat u moet doen als er een trap, drempel of zware deur in de route zit. Bespreek met familie, een mantelzorger of de beheerder van het gebouw welke hulp mogelijk is.
Wacht niet tot er brand is. Door rook ziet u weinig. U kunt dan sneller vallen of de verkeerde kant oplopen. Een eenvoudige afspraak en een vrije route kunnen kostbare tijd besparen.
Waarom is vluchten met een rollator moeilijker?
Een rollator geeft steun bij het lopen. Toch kunnen er tijdens een brand extra problemen ontstaan. U moet misschien snel opstaan, een deur openen of langs spullen in de gang. Ook kan er rook zijn. Daardoor ziet u drempels, schoenen en meubels minder goed.
Een trap is vaak het grootste probleem. Misschien kunt u normaal alleen met hulp traplopen. Misschien lukt het helemaal niet. Probeer tijdens een brand niet ineens iets wat u op een gewone dag ook niet veilig kunt.
Volgens onderzoek van het NIPV kunnen ouderen met minder kracht, minder zicht, slechter gehoor of beperkte mobiliteit meer tijd en hulp nodig hebben. Een rookmelder waarschuwt voor gevaar, maar zorgt er niet vanzelf voor dat iemand veilig buiten komt.
Controleer eerst of u zelfstandig naar buiten kunt
Loop de route van uw bed en uw vaste stoel naar de buitendeur rustig na. Doe dit met de rollator die u dagelijks gebruikt. Controleer de route overdag én wanneer het donker is.
- Kunt u zonder hulp uit bed of uit uw stoel komen?
- Kunt u de rollator snel pakken?
- Kunt u alle deuren zelf openen?
- Kunt u met zere vingers of weinig kracht het slot bedienen?
- Staan er schoenen, tassen, wasmanden of meubels in de weg?
- Zijn er losse kleedjes of snoeren waarover u kunt vallen?
- Kunt u met de rollator over alle drempels?
- Kunt u zonder lift of traplift buiten komen?
Blijkt tijdens deze controle dat u niet zelfstandig buiten kunt komen? Maak dan vooraf afspraken over hulp. Ga er niet van uit dat een buur tijdens een brand thuis is of u veilig over een trap kan helpen.
Houd de route voor uw rollator vrij
Houd de route naar buiten elke dag vrij. Bij rook kunt u slecht zien. Een tas of paar schoenen dat overdag geen probleem lijkt, kan dan een struikelgevaar worden.
- Zet de rollator op een vaste en goed bereikbare plek.
- Plaats geen wasmanden of dozen in de hal.
- Leg geen losse snoeren over de looproute.
- Verwijder losse kleedjes waar de wielen achter kunnen blijven haken.
- Zorg dat de buitendeur zonder zoeken geopend kan worden.
- Laad geen grote fiets- of scootmobielaccu op in de route naar buiten.
Woont u in een appartement? Houd ook de gezamenlijke gang, galerij en het trappenhuis bruikbaar. Zet daar geen scootmobiel, elektrische fiets, afval of andere brandgevaarlijke spullen neer. Meer aandachtspunten leest u op de pagina over brandveiligheid in een appartement.
Wat doet u als er een trap in de vluchtroute zit?
Kunt u niet veilig met uw rollator van de trap? Probeer dit dan ook niet tijdens een brand. U kunt vallen. Ook kan de rollator op de trap vastlopen.
Er is geen algemene regel dat u de rollator altijd moet achterlaten. Sommige mensen kunnen zonder rollator niet staan of lopen. De veilige keuze hangt daarom af van uw mogelijkheden, de woning en de aanwezige hulp.
Bespreek vooraf:
- of er een andere uitgang zonder trap is;
- of u op de begane grond kunt slapen;
- wie u kan helpen als u niet zelfstandig kunt vluchten;
- hoe u de hulpdiensten laat weten waar u bent;
- welke afspraken gelden in uw appartementencomplex of woongebouw.
Laat u niet zomaar door een buur, partner of familielid van de trap dragen. Zonder training kan zowel u als de helper vallen. Een evacuatiestoel kan in sommige gebouwen een oplossing zijn, maar alleen als het hulpmiddel bij de trap en de gebruiker past. Er moet ook iemand aanwezig zijn die ermee kan werken.
Mag u bij brand de lift gebruiken?
Reken bij brand niet op een gewone lift. De lift kan buiten werking raken. Ook kan rook de ruimte bij de lift bereiken.
Sommige gebouwen hebben een speciale lift of een eigen plan voor bewoners die moeilijk traplopen. Gebruik zo’n voorziening alleen volgens de afspraken van het gebouw. Vraag de verhuurder, Vereniging van Eigenaren, woonzorgorganisatie of gebouwbeheerder wat voor uw woongebouw geldt.
Woont u boven en kunt u zonder lift niet naar buiten? Laat dit dan niet onbesproken. Vraag om een duidelijke uitleg op papier. Bespreek ook wat u moet doen wanneer er ’s nachts brand ontstaat.
Zorg dat u het alarm op tijd merkt
Wie langzaam loopt, heeft meer tijd nodig om buiten te komen. Een vroege waarschuwing is daarom extra belangrijk. Test of u de rookmelder hoort in de slaapkamer en op andere plekken waar u vaak zit.
Hoort u het gewone alarmsignaal niet goed? Er bestaan systemen met een fel lichtsignaal, een trilplaat of een extra geluidsversterker. Laat controleren of alle onderdelen met de rookmelders in uw woning samenwerken. Een melding op alleen uw telefoon is niet altijd genoeg, zeker niet wanneer u slaapt.
Sluit voor het slapen de binnendeuren. Een gesloten deur kan de verspreiding van rook vertragen. Dit geeft mogelijk meer tijd om te reageren. Een dichte deur voorkomt geen brand en maakt een onveilige woning niet vanzelf veilig.
Maak vooraf afspraken over hulp
Bespreek met familie, een mantelzorger of een vaste buur wat u zelfstandig kunt. Wees eerlijk. Kunt u de voordeur niet snel openen? Kunt u zonder rollator niet staan? Hoort u een rookmelder niet wanneer u slaapt? Dan moet dit in de afspraken staan.
Leg minimaal vast:
- welke uitgang u normaal gebruikt;
- of u hulp nodig heeft bij lopen of opstaan;
- of u een trap kunt gebruiken;
- waar uw rollator ’s nachts staat;
- wie u bij een alarm belt;
- hoe hulpverleners uw woning kunnen vinden;
- wat u doet wanneer de gewone route door rook niet bruikbaar is.
Maak de afspraken onderdeel van uw vluchtplan voor thuis. Oefen de route rustig. U hoeft niet te rennen. Het doel is ontdekken waar u vastloopt en wat vooraf beter geregeld moet worden.
Wat doet u wanneer er echt brand is?
- Ga naar buiten wanneer de route zonder gevaar bruikbaar is.
- Neem uw rollator mee wanneer dit veilig kan en u deze nodig heeft.
- Ga niet door dikke rook.
- Sluit deuren achter u wanneer dit kan zonder tijd te verliezen of terug te lopen.
- Bel 112 zodra u veilig bent.
- Ga niet terug naar binnen voor spullen, medicijnen of uw rollator.
Kunt u niet zelfstandig naar buiten? Bel dan direct 112. Vertel dat u beperkt mobiel bent en niet zelf kunt vluchten. Geef uw adres, verdieping en de ruimte waar u bent door. Volg daarna de aanwijzingen van de meldkamer.
Ga niet zelf op zoek naar de brand. Probeer ook niet eerst uitgebreid te blussen. Uw eigen veiligheid gaat voor. Lees meer over de eerste handelingen op onze pagina wat te doen bij brand in huis.
Wanneer is professionele hulp nodig?
Vraag hulp wanneer u twijfelt of u zelfstandig en op tijd buiten komt. Een ergotherapeut kan samen met u kijken naar opstaan, lopen, deuren openen en drempels. De verhuurder, VvE of gebouwbeheerder kan uitleg geven over de vluchtroutes van het gebouw.
Professionele hulp is vooral verstandig wanneer:
- u zonder rollator niet kunt staan;
- u alleen met hulp een trap kunt gebruiken;
- uw slaapkamer op een verdieping ligt die u moeilijk kunt verlaten;
- u een zware buitendeur niet zelf kunt openen;
- u de rookmelder niet goed hoort;
- u snel in paniek raakt of de route moeilijk onthoudt;
- uw partner of mantelzorger u niet veilig kan helpen;
- niemand duidelijk kan uitleggen wat het vluchtplan van het gebouw is.
Bekijk daarnaast de algemene adviezen over brandpreventie in huis. Controleer ook apparaten en opladers. Op de pagina over elektrische apparaten brandveilig gebruiken leest u hoe u veel voorkomende risico’s kunt verkleinen.
Voordelen en aandachtspunten
- U weet vooraf welke route voor u bruikbaar is.
- Familie en mantelzorgers weten welke hulp u nodig heeft.
- U ontdekt op tijd problemen met deuren, drempels en trappen.
- Een vrije route verkleint de kans dat u tijdens het vluchten struikelt.
- Een rollator maakt een trap niet veilig toegankelijk.
- Een gewone lift is geen route waarop u bij brand automatisch kunt rekenen.
- Een buur of familielid is niet altijd aanwezig of in staat om u te helpen.
- Een evacuatiehulpmiddel werkt alleen wanneer het bij de situatie past en iemand ermee kan omgaan.
Over de auteur
Geschreven door Max Wolthuis
Max Wolthuis is oprichter van Seniorenveiligwonen.nl en eigenaar van MaxiCore. Hij heeft een professionele achtergrond als HSE-specialist en persoonlijke ervaring als mantelzorger.
Lees hoe wij bronnen controleren en informatie bijwerken .
Ziet u een mogelijke fout? Geef een correctie of veiligheidsmelding door .