Elektrische apparaten brandveilig gebruiken in huis
Gecontroleerd en bijgewerkt
Deze informatie is gecontroleerd op 21 september 2026.
Voor deze controle is actuele informatie van onder andere Brandweer Nederland gebruikt. De adviezen over stekkers, snoeren, stopcontacten, warmte, stof en veilig gebruik van elektrische apparaten zijn gecontroleerd.
U kunt elektrische brand voorkomen door apparaten helemaal uit te zetten, warmte en stof weg te houden en stekkerdozen niet te zwaar te belasten. Controleer ook regelmatig snoeren, stekkers en stopcontacten. Gebruik een apparaat niet meer wanneer u schade, rook, vonken of een sterke brandlucht opmerkt.
Vooral voor senioren is een vaste controle handig. U hoeft dan niet iedere dag het hele huis na te lopen. Controleer bijvoorbeeld één keer per maand de apparaten die u vaak gebruikt. Vraag een familielid of mantelzorger om te helpen wanneer bukken, tillen of het lostrekken van een stekker lastig is.
Elektrische veiligheid is één onderdeel van goede brandpreventie in huis. Op die hoofdpagina leest u ook over rookmelders, veilig koken en vluchten bij brand.
Hoe ontstaat brand door elektrische apparaten?
Veel elektrische apparaten worden warm tijdens het gebruik. Denk aan een televisie, computer, modem, oven, magnetron, wasdroger en lamp. Die warmte moet goed weg kunnen.
Brandgevaar kan ontstaan wanneer een apparaat wordt afgedekt, vol stof zit of te dicht bij gordijnen en meubels staat. Ook een overbelaste stekkerdoos of een opgerolde kabelhaspel kan te warm worden.
Let extra op in een slaapkamer of kleine woonkamer. Daar staan apparaten soms dicht bij beddengoed, een stoel, een gordijn of een stapel kranten. Laat rondom een warm apparaat voldoende vrije ruimte.
Zet apparaten helemaal uit
Een apparaat op stand-by staat niet volledig uit. Onderdelen kunnen warm blijven en het apparaat blijft stroom gebruiken. Zet apparaten daarom helemaal uit wanneer u ze niet gebruikt.
Dit geldt bijvoorbeeld voor een televisie, computer, versterker en koffiezetapparaat. Trek de stekker alleen uit het stopcontact wanneer dat volgens de gebruiksaanwijzing kan en u dit veilig kunt doen.
Heeft u weinig kracht in uw vingers? Trek dan nooit aan het snoer. Pak de stekker zelf vast. Zit een stekker erg vast of moet u ver bukken? Vraag dan hulp. Een stekkerdoos met een goed bereikbare schakelaar kan het uitschakelen makkelijker maken, maar deze voorkomt geen overbelasting.
Gebruik een stekkerdoos veilig
Een stekkerdoos is handig, maar niet bedoeld voor onbeperkt gebruik. Sluit geen stekkerdoos aan op een andere stekkerdoos. Daardoor kunnen te veel apparaten op één aansluiting komen te staan.
Sluit apparaten die veel stroom gebruiken bij voorkeur rechtstreeks aan op een vast stopcontact. Denk aan een elektrische kachel, frituurpan en andere apparaten die veel warmte maken.
- Sluit stekkerdozen niet op elkaar aan.
- Gebruik geen beschadigde stekkerdoos.
- Houd een stekkerdoos vrij van stof en vocht.
- Leg een stekkerdoos niet onder een vloerkleed.
- Zorg dat snoeren niet klem zitten onder een stoel of kast.
- Controleer hoeveel vermogen de aangesloten apparaten samen gebruiken.
Het maximale vermogen staat meestal op de stekkerdoos of in de gebruiksaanwijzing. Kunt u de kleine letters niet lezen? Maak dan met uw telefoon een foto en vergroot deze. Een mantelzorger of elektricien kan dit ook voor u controleren.
Rol een kabelhaspel helemaal af
Gebruikt u een kabelhaspel? Rol het snoer dan helemaal af. Een opgerold snoer kan warm worden. Bij sterke verhitting kan het isolatiemateriaal beschadigen en kan kortsluiting ontstaan.
Leg het uitgerolde snoer zo neer dat niemand erover struikelt. Een los snoer door een looproute is vooral riskant wanneer u minder goed ziet, met een rollator loopt of ’s nachts naar het toilet moet.
Geef apparaten genoeg ruimte om af te koelen
De warmte van een apparaat moet weg kunnen. Dek een modem, televisie, computer of ander elektrisch apparaat daarom niet af. Zet er geen stapels papier, kleding of kleedjes tegenaan.
Let ook op ventilatieopeningen. Deze zitten vaak aan de achterkant, bovenkant of zijkant van het apparaat. Wanneer een apparaat in een kast staat, moet er genoeg vrije ruimte zijn.
Maak de ruimte rond apparaten regelmatig stofvrij. Lukt het niet om achter een zware kast of televisie te komen? Laat dit dan door iemand anders doen. Verplaats zware apparaten niet alleen. U kunt daarbij vallen of last van uw rug krijgen.
Maak filters en ventilatieopeningen schoon
Stof en vet kunnen ervoor zorgen dat warmte minder goed weg kan. Controleer daarom filters en ventilatieopeningen volgens de gebruiksaanwijzing.
- Maak het pluizenfilter van de wasdroger na iedere droogbeurt schoon.
- Maak het vetfilter van de afzuigkap regelmatig schoon of vervang het volgens de gebruiksaanwijzing.
- Houd ventilatieopeningen van televisies, computers en keukenapparaten stofvrij.
- Houd brandbare spullen uit de buurt van apparaten die warm worden.
Gebruik bij het schoonmaken geen natte doek op of vlak bij een aangesloten stekker. Zet het apparaat eerst uit. Volg altijd de schoonmaakinstructies van de fabrikant.
Controleer snoeren, stekkers en stopcontacten
Bekijk regelmatig of een snoer nog heel is. Let op scheuren, knikken, loszittende delen en zichtbare koperen draden. Controleer ook of de stekker of het stopcontact verkleurd is.
Een stekker die tijdens normaal gebruik opvallend heet wordt, een knetterend geluid, vonken, rook of een brandlucht zijn waarschuwingssignalen. Stop dan met het gebruik. Schakel het apparaat uit en trek de stekker alleen los wanneer dit zonder gevaar kan.
Ga niet zelf aan een stopcontact of de vaste bedrading werken wanneer u daar niet voor bent opgeleid. Laat beschadigingen, terugkerende storingen en warme of verkleurde stopcontacten controleren door een deskundige.
Laad telefoons en andere accu’s veilig op
Gebruik de juiste lader voor het apparaat. Een verkeerde of beschadigde lader kan problemen veroorzaken. Laad een telefoon, tablet of ander apparaat op een stabiele plek waar warmte weg kan.
- Laad niet onder een kussen, deken of stapel kleding.
- Gebruik bij voorkeur de originele lader.
- Blijf tijdens het opladen in de buurt.
- Laad bij voorkeur overdag.
- Haal de stekker uit het stopcontact wanneer de accu vol is.
- Gebruik een beschadigde accu of lader niet meer.
Voor fietsaccu’s, scootmobielaccu’s en andere grotere lithiumaccu’s gelden extra aandachtspunten. Deze worden behandeld op de aparte pagina over brand door een lithiumaccu voorkomen. Gebruik die apparaten altijd volgens de handleiding van de fabrikant.
Let extra op bij elektrische dekens en kachels
Een elektrische deken heeft bedrading in de stof. Door slijtage, verkeerd opbergen of strak opvouwen kan deze bedrading beschadigen. Controleer daarom voor gebruik de deken en de aansluiting. Lees de volledige controle op de pagina over een elektrische deken veilig gebruiken.
Een elektrische kachel gebruikt veel stroom en wordt heet. Sluit deze niet zomaar op een stekkerdoos aan en houd brandbare spullen op afstand. Bekijk daarvoor de aparte uitleg over een elektrische kachel brandveilig gebruiken.
Praktische maandelijkse controle
Een vaste controle hoeft niet lang te duren. Loop één keer per maand samen met een familielid of mantelzorger deze punten na:
- Controleer of apparaten hun warmte kwijt kunnen.
- Verwijder stof bij ventilatieopeningen.
- Bekijk snoeren en stekkers op beschadigingen.
- Controleer of stekkerdozen niet op elkaar zijn aangesloten.
- Controleer of zware apparaten rechtstreeks op een stopcontact zijn aangesloten.
- Maak filters schoon volgens de gebruiksaanwijzing.
- Test of apparaten werkelijk uitgaan en niet alleen op stand-by staan.
- Controleer of rookmelders goed bereikbaar en hoorbaar zijn.
Schrijf op welke controle is gedaan. Een eenvoudige lijst op de koelkast kan helpen. Zo weten familieleden ook wat al is gecontroleerd.
Wanneer is professionele hulp nodig?
Laat een deskundige naar de elektrische installatie of het apparaat kijken wanneer:
- een stopcontact, stekker of snoer verkleurd of beschadigd is;
- een stopcontact of stekker opvallend warm wordt;
- u een knetterend of zoemend geluid hoort;
- zekeringen of installatieautomaten regelmatig uitschakelen;
- u rook, vonken of een brandlucht opmerkt;
- een apparaat na uitschakelen warm blijft of vreemd blijft ruiken;
- u twijfelt of een stekkerdoos te zwaar wordt belast;
- u zelf niet veilig bij een snoer, stopcontact of apparaat kunt komen.
Repareer een beschadigd snoer niet met plakband. Open ook geen accu of lader. Gebruik het apparaat niet opnieuw voordat duidelijk is dat het veilig is.
Wat doet u bij rook of brand?
Breng uzelf eerst in veiligheid. Probeer een stekker niet meer los te trekken wanneer er al rook, vuur of veel hitte is. Verlaat de woning, sluit deuren achter u en bel buiten 112.
Op de pagina wat te doen bij brand in huis vindt u de volledige stappen. Bespreek deze stappen vooraf met huisgenoten, familie of buren.
Kort samengevat
Elektrische brand voorkomen begint met eenvoudig en rustig controleren. Zet apparaten helemaal uit, voorkom overbelasting, houd apparaten stofvrij en zorg dat warmte weg kan. Stop direct met het gebruik bij schade, rook, vonken of een brandlucht. Vraag hulp wanneer bukken, kleine stekkers of zware apparaten problemen geven.
Betrouwbare bronnen
Over de auteur
Geschreven door Max Wolthuis
Max Wolthuis is oprichter van Seniorenveiligwonen.nl en eigenaar van MaxiCore. Hij heeft een professionele achtergrond als HSE-specialist en persoonlijke ervaring als mantelzorger.
Lees hoe wij bronnen controleren en informatie bijwerken .
Ziet u een mogelijke fout? Geef een correctie of veiligheidsmelding door .