Wat is de Wet langdurige zorg Wlz?
Laatste update: 9 juni 2026
De Wet langdurige zorg, vaak afgekort als Wlz, is bedoeld voor mensen die blijvend veel zorg of toezicht dichtbij nodig hebben. Het gaat om zware, langdurige zorg. Bijvoorbeeld als iemand niet meer veilig alleen kan zijn door dementie, ernstige lichamelijke beperkingen of een andere zware zorgvraag.
Kort antwoord: de Wlz regelt langdurige zorg voor mensen die blijvend 24 uur per dag zorg dichtbij of permanent toezicht nodig hebben. Het CIZ beoordeelt of Wlz zorg mogelijk is. Daarna helpt het zorgkantoor met het organiseren van passende zorg.
Veel senioren en mantelzorgers zoeken naar de Wlz als thuis wonen steeds moeilijker wordt. Toch is de Wlz niet hetzelfde als gewone thuiszorg, hulp via de gemeente of zorg via de zorgverzekering. Lees daarom ook de uitleg over het verschil tussen Wmo, Zvw en Wlz.
Belangrijk:
Seniorenveiligwonen.nl beoordeelt niet of u Wlz zorg kunt krijgen. De officiële beoordeling gebeurt door het CIZ. Controleer daarom altijd de actuele voorwaarden bij het CIZ, de Rijksoverheid, Regelhulp of uw zorgkantoor.
Wat betekent Wlz?
Wlz betekent Wet langdurige zorg. Deze wet is er voor mensen die blijvend intensieve zorg nodig hebben. Blijvend betekent dat de zorgvraag naar verwachting niet tijdelijk is.
Het gaat vaak om zorg dichtbij, dag en nacht toezicht of hulp die snel beschikbaar moet zijn. Denk aan iemand die kan dwalen, vaak valt, niet zelf hulp kan inschakelen, medicijnen niet veilig kan gebruiken of niet meer begrijpt wat gevaarlijk is.
De Wlz kan zorg regelen in een instelling, zoals een verpleeghuis. Soms kan Wlz zorg ook thuis worden georganiseerd. Dat kan alleen als de zorg thuis veilig en verantwoord kan worden geleverd.
Wanneer kan Wlz zorg passen?
Wlz zorg kan passen als iemand blijvend 24 uur per dag zorg in de buurt nodig heeft, of als permanent toezicht nodig is. Permanent toezicht betekent dat iemand niet veilig alleen kan zijn en dat er steeds iemand moet kunnen ingrijpen.
Alleen hulp nodig bij schoonmaken, boodschappen of af en toe douchen is meestal niet genoeg voor Wlz zorg. Dan komt vaak eerst de gemeente, wijkverpleging of zorgverzekering in beeld.
|
Signaal |
Waarom dit belangrijk is |
|---|---|
|
Niet meer veilig alleen kunnen zijn |
Er kan toezicht dichtbij nodig zijn om gevaar te voorkomen. |
|
Veel vallen of bijna vallen |
Thuis bewegen kan te onveilig worden, ook met hulpmiddelen. |
|
Dwalen of ernstige vergeetachtigheid |
Er kan continu toezicht nodig zijn, vooral bij gevaar buiten of in huis. |
|
Mantelzorg raakt overbelast |
De zorg kan te zwaar worden voor partner, kinderen of familie. |
|
Zorg moet dag en nacht snel beschikbaar zijn |
Dan kan gewone thuiszorg soms onvoldoende zijn. |
Belangrijke woorden eenvoudig uitgelegd
Bij de Wlz worden veel moeilijke woorden gebruikt. Hieronder staan de belangrijkste woorden in gewone taal.
|
Woord |
Betekenis in gewone taal |
|---|---|
|
Wlz indicatie |
Een officieel besluit van het CIZ dat iemand Wlz zorg kan krijgen. |
|
CIZ |
De organisatie die beoordeelt of iemand aan de voorwaarden voor Wlz zorg voldoet. |
|
Zorgkantoor |
De organisatie die helpt om Wlz zorg te regelen na een Wlz indicatie. |
|
VPT |
Volledig pakket thuis. Eén aanbieder levert de meeste Wlz zorg thuis. |
|
MPT |
Modulair pakket thuis. U krijgt losse onderdelen van Wlz zorg thuis. |
|
PGB |
Persoonsgebonden budget. U koopt onder voorwaarden zelf zorg in en regelt zelf de administratie. |
Welke zorg kan onder de Wlz vallen?
Welke zorg iemand krijgt, hangt af van de Wlz indicatie, het zorgprofiel en de afspraken met de zorgaanbieder. De zorgaanbieder legt de afspraken meestal vast in een zorgplan.
|
Soort zorg |
Voorbeeld |
|---|---|
|
Persoonlijke verzorging |
Hulp bij wassen, aankleden, eten of naar het toilet gaan. |
|
Verpleging |
Hulp bij wondzorg, medicatie of verpleegkundige handelingen. |
|
Begeleiding |
Hulp bij dagstructuur, gedrag, veiligheid of dagelijkse keuzes. |
|
Behandeling |
Zorg door bijvoorbeeld een arts, specialist ouderengeneeskunde of therapeut. |
|
Verblijf |
Wonen in een zorginstelling als thuis wonen niet meer veilig of haalbaar is. |
Kan Wlz zorg ook thuis?
Ja, Wlz zorg kan soms thuis worden gegeven. Dat kan alleen als de zorg thuis veilig, verantwoord en haalbaar is. Het zorgkantoor en de zorgaanbieder kijken hierbij mee.
Er zijn meerdere vormen van Wlz zorg thuis. Welke vorm past, hangt af van uw situatie.
|
Vorm |
Wat betekent dit? |
Let op |
|---|---|---|
|
Volledig pakket thuis |
Eén zorgaanbieder regelt de meeste Wlz zorg thuis. |
Dit past vooral als u rust wilt met één duidelijke aanbieder. |
|
Modulair pakket thuis |
U krijgt losse onderdelen van Wlz zorg thuis. |
Dit past als mantelzorg of andere zorg ook een rol speelt. |
|
Persoonsgebonden budget |
U koopt zelf zorg in en regelt zelf veel administratie. |
Dit past alleen als u of uw vertegenwoordiger dit goed kan beheren. |
Lees ook de aparte uitleg over Wlz zorg thuis en langer thuis wonen.
Hoe vraagt u Wlz zorg aan?
Een Wlz aanvraag doet u bij het CIZ. Het CIZ kijkt of iemand aan de voorwaarden voor Wlz zorg voldoet. Vaak is informatie nodig over gezondheid, zorgvraag, veiligheid, toezicht en hulp die nu al wordt gegeven.
U mag hulp vragen bij de aanvraag. Denk aan familie, mantelzorger, huisarts, wijkverpleegkundige, zorgaanbieder of cliëntondersteuner. Vraag altijd bij het CIZ welke informatie nodig is.
|
Stap |
Wat gebeurt er? |
Waar let u op? |
|---|---|---|
|
1. Situatie in kaart brengen |
U beschrijft welke zorg en toezicht nodig zijn. |
Gebruik voorbeelden uit het dagelijks leven. |
|
2. Aanvraag doen bij CIZ |
Het CIZ ontvangt de aanvraag en beoordeelt deze. |
Vraag welke medische informatie nodig is. |
|
3. Besluit ontvangen |
Het CIZ laat weten of Wlz zorg mogelijk is. |
Lees het besluit goed en vraag om uitleg als iets onduidelijk is. |
|
4. Zorg regelen |
Bij een Wlz indicatie helpt het zorgkantoor met de vervolgstappen. |
Bespreek of zorg thuis of in een instelling past. |
Wat doet het zorgkantoor?
Het zorgkantoor komt in beeld als er een Wlz indicatie is. Het zorgkantoor helpt bij het organiseren van langdurige zorg. Dat kan zorg thuis zijn, zorg in een instelling, zorg in natura of soms een PGB.
U kunt ook vragen naar cliëntondersteuning. Dit is hulp van iemand die met u meedenkt over keuzes, zorgvormen en gesprekken. Vraag uw zorgkantoor hoe dit in uw regio werkt.
Kosten en eigen bijdrage
Voor Wlz zorg betaalt u meestal een eigen bijdrage. Het CAK berekent deze bijdrage. De hoogte hangt af van uw persoonlijke situatie, zoals inkomen, vermogen, huishouden en de vorm van zorg.
Noem bedragen uit oude artikelen niet zomaar over. Bedragen en regels kunnen veranderen. Controleer daarom altijd de actuele informatie bij het CAK en gebruik de officiële rekenhulp voordat u belangrijke keuzes maakt.
Wanneer is Wlz thuis niet verstandig?
Wlz zorg thuis is niet verstandig als de veiligheid niet goed te regelen is. Denk aan vaak vallen, dwalen, gevaar met koken, medicijnen verkeerd innemen of paniek in de nacht.
Ook mantelzorg telt mee. Als familie dag en nacht beschikbaar moet zijn en daardoor overbelast raakt, is thuis wonen misschien niet meer haalbaar. Dan kan een zorginstelling veiliger zijn.
Lees ook de uitleg over de overstap naar een zorginstelling via de Wlz.
Hulpmiddelen en veilig thuis wonen
Hulpmiddelen kunnen helpen om thuis wonen veiliger te maken. Denk aan een alarmknop, valdetectie, slimme verlichting, een rollator of aanpassingen in de badkamer. Maar hulpmiddelen vervangen geen zorg en geen toezicht als dat echt nodig is.
Let bij slimme hulpmiddelen op bereik, opladen, kleine knopjes, privacy, abonnementskosten en wie reageert bij een melding. Een alarmknop heeft alleen zin als duidelijk is wie opneemt en wat daarna gebeurt.
Lees ook welke hulpmiddelen thuis soms vergoed kunnen worden en hoe hulpmiddelen en medicijnen via de Wlz kunnen lopen.
Belangrijke disclaimer
Deze informatie is bedoeld als algemene uitleg voor senioren en mantelzorgers. Regels, bedragen en voorwaarden kunnen veranderen. Controleer altijd de actuele informatie bij de officiële instantie, zoals uw gemeente, het CAK, het CIZ, Dienst Toeslagen, de Belastingdienst of de Rijksoverheid. Seniorenveiligwonen.nl beoordeelt niet of u recht heeft op zorg, vergoeding of toeslag.
Betrouwbare bronnen
Over de auteur
Max Wolthuis is HSE specialist en oprichter van Seniorenveiligwonen.nl. Vanuit zijn achtergrond in veiligheid, risicobeheersing en duidelijke werkinstructies schrijft hij over veilig en zelfstandig wonen voor senioren.
Binnen de kennisbank Regelingen en subsidies legt hij officiële informatie van de overheid en erkende instanties uit in begrijpelijke taal. Het doel is dat senioren, mantelzorgers en familie beter begrijpen waar zij recht op kunnen hebben, welke stappen zij kunnen zetten en bij welke organisatie zij moeten zijn.
Max vertaalt ingewikkelde teksten over regelingen, vergoedingen en aanvragen naar praktische uitleg op B1 niveau. Daarbij let hij op herkenbare vragen uit de praktijk, zoals: bij wie moet ik zijn, welke hulp valt onder welke regeling, welke voorwaarden kunnen gelden en waar vind ik de officiële aanvraaginformatie?
De artikelen zijn bedoeld als algemene uitleg en praktische wegwijzer. Ze zijn geen juridisch, financieel of medisch advies. Voor persoonlijke situaties, bedragen, voorwaarden en definitieve beslissingen blijft de officiële informatie van de overheid, gemeente, zorgverzekeraar, Belastingdienst, SVB, CIZ of andere bevoegde instantie leidend.
Bij het schrijven gebruikt Max officiële bronnen, betrouwbare informatie en zijn ervaring met het begrijpelijk maken van regels en risico’s. Waar nodig benoemt hij ook beperkingen, uitzonderingen en situaties waarin extra navraag verstandig is.