Kan een mantelzorger betaald worden uit een pgb?
Een mantelzorger betalen uit een pgb is soms mogelijk. Dit kan bijvoorbeeld bij een partner, kind of ander familielid. De mantelzorger mag alleen betaald worden voor zorg die officieel is goedgekeurd.
Een pgb is een persoonsgebonden budget. Dit is geld waarmee iemand zelf zorg of ondersteuning regelt. De persoon die het pgb krijgt, heet de budgethouder.
Kort antwoord: een mantelzorger kan betaald worden uit een pgb. De zorg moet passen binnen het officiële besluit over de benodigde hulp. Ook zijn duidelijke afspraken en een goedgekeurd zorgcontract nodig.
Belangrijk om te weten
Mantelzorg is normaal onbetaalde hulp van familie of bekenden. Krijgt een mantelzorger geld uit een pgb? Dan is deze persoon tijdens de betaalde uren een pgb-zorgverlener. Niet alle andere hulp wordt daardoor ook betaald.
Wanneer kan een mantelzorger betaald worden uit een pgb?
Betaling is mogelijk als de mantelzorger zorg geeft waarvoor een pgb is toegekend. Het gaat dus niet alleen om wie de hulp geeft. Vooral de soort hulp en het officiële besluit zijn belangrijk.
Meestal moet aan deze voorwaarden worden voldaan:
- De benodigde zorg of ondersteuning is officieel beoordeeld.
- De gemeente, zorgverzekeraar of het zorgkantoor heeft een pgb toegekend.
- De mantelzorger geeft de zorg waarvoor het pgb bedoeld is.
- De mantelzorger kan de zorg veilig en goed geven.
- Het afgesproken bedrag past binnen de geldende regels.
- De afspraken staan in een goedgekeurde zorgovereenkomst.
- De gewerkte uren worden goed bijgehouden.
Een zorgovereenkomst is een contract tussen de budgethouder en de mantelzorger. Daarin staat welke zorg wordt gegeven, hoeveel uren worden gewerkt en welk bedrag wordt betaald.
Welke zorg kan uit het pgb worden betaald?
Alleen goedgekeurde zorg mag uit het pgb worden betaald. In de brief of het zorgplan staat welke hulp nodig is. Ook staat daarin vaak hoeveel uren zijn toegekend.
|
Soort hulp |
Wanneer kan betaling mogelijk zijn? |
|---|---|
|
Wassen, douchen en aankleden |
Als persoonlijke verzorging officieel is toegekend. |
|
Hulp bij de dagindeling |
Als begeleiding onderdeel is van het zorgplan. |
|
Huishoudelijke ondersteuning |
Als de gemeente deze hulp via de Wmo heeft toegekend. |
|
Verpleging of medische handelingen |
Als deze zorg officieel nodig is en de mantelzorger dit veilig kan doen. |
|
Toezicht of ondersteuning |
Als toezicht of begeleiding in het officiële zorgplan staat. |
Welke hulp wordt niet automatisch betaald?
Een mantelzorger doet vaak meer dan alleen de goedgekeurde zorg. Niet iedere taak mag uit het pgb worden betaald.
De volgende hulp wordt meestal niet automatisch betaald:
- op bezoek komen of samen koffie drinken;
- gewone boodschappen meenemen;
- klusjes in huis of in de tuin doen;
- altijd telefonisch bereikbaar zijn;
- hulp geven die niet officieel is goedgekeurd;
- meer uren opschrijven dan werkelijk zijn gewerkt.
Sommige taken kunnen in een bijzondere situatie toch onder begeleiding vallen. Dit moet dan vooraf zijn goedgekeurd. Vraag dit altijd na voordat u uren indient.
Vanuit welke wet komt het pgb?
Een pgb kan uit verschillende wetten komen. De regels verschillen per wet. Daarom is het belangrijk dat u eerst de juiste route bepaalt.
|
Route |
Voor welke hulp? |
Wie beoordeelt de aanvraag? |
|---|---|---|
|
Wmo |
Bijvoorbeeld begeleiding, dagbesteding of hulp in het huishouden. |
De gemeente. |
|
Wlz |
Blijvende intensieve zorg, begeleiding, verzorging of toezicht. |
Het CIZ beoordeelt eerst of langdurige zorg nodig is. Daarna beoordeelt het zorgkantoor het pgb. |
|
Zvw |
Verpleging en persoonlijke verzorging thuis. |
Een wijkverpleegkundige beoordeelt de zorg. De zorgverzekeraar beoordeelt het pgb. |
Wmo betekent Wet maatschappelijke ondersteuning. Wlz betekent Wet langdurige zorg. Zvw betekent Zorgverzekeringswet. Lees meer over het verschil tussen Wmo, Zvw en Wlz.
Een mantelzorger betalen via de Wmo
De Wmo is bedoeld voor hulp waardoor iemand zelfstandig kan blijven wonen. Denk aan begeleiding, dagbesteding of hulp in het huishouden.
De gemeente onderzoekt welke ondersteuning nodig is. Daarna ontvangt u een beschikking. Dit is de brief met het officiële besluit van de gemeente.
De gemeente bepaalt ook welk bedrag aan een familielid of bekende betaald mag worden. Dit heet het informele tarief. Informele zorg is betaalde zorg door een partner, familielid, vriend of bekende.
De hoogte van het tarief verschilt per gemeente. Controleer daarom altijd de beschikking en de pgb-regels van uw eigen gemeente.
Een mantelzorger betalen via de Wlz
De Wlz is bedoeld voor mensen die blijvend veel zorg of toezicht nodig hebben. Het CIZ beoordeelt of iemand hiervoor in aanmerking komt. Het CIZ is de organisatie die beslist of langdurige zorg nodig is.
Na goedkeuring krijgt de persoon een Wlz-indicatie. Dit is het officiële besluit waarin staat welke langdurige zorg nodig is. Daarna bespreekt de budgethouder het pgb met het zorgkantoor.
Een zorgkantoor regelt de langdurige zorg in een regio. Het zorgkantoor controleert het budgetplan en de afspraken met zorgverleners.
Een familielid of mantelzorger kan uit een Wlz-pgb worden betaald. De gegeven zorg moet wel in het officiële besluit staan.
Wlz-tarief in 2026
Voor familieleden en andere informele zorgverleners geldt in 2026 een maximaal tarief van € 26,98 per uur. Er mag ook een lager bedrag worden afgesproken.
Een mantelzorger betalen via de zorgverzekering
De Zvw is de Zorgverzekeringswet. Via deze wet wordt verpleging en persoonlijke verzorging thuis geregeld.
Een wijkverpleegkundige bespreekt welke zorg nodig is. Daarna maakt de wijkverpleegkundige een officieel zorgplan. Hierin staan de soort zorg en het aantal uren.
De zorgverzekeraar beoordeelt daarna de aanvraag voor een Zvw-pgb. Iedere zorgverzekeraar heeft hiervoor een eigen pgb-reglement. Daarin staan de voorwaarden en tarieven.
Controleer vooraf of een partner of familielid betaald mag worden. Controleer ook welk uurtarief de zorgverzekeraar toestaat.
Hoeveel uur mag een mantelzorger betaald worden?
Een partner, familielid, vriend of bekende mag normaal maximaal 40 uur per week uit een pgb betaald krijgen.
Dit maximum geldt ook als iemand in werkelijkheid meer zorg geeft. De extra zorguren worden dan niet automatisch betaald.
Heeft de mantelzorger een echte arbeidsovereenkomst? Dan kan soms meer dan 40 uur worden gewerkt. De wettelijke regels voor werk- en rusttijden blijven dan gelden.
Welke zorgovereenkomst is nodig?
Ook partners en familieleden moeten een zorgovereenkomst afsluiten. Dit is een contract met alle afspraken over de zorg en betaling.
Voor een partner, ouder, kind, broer, zus, grootouder of kleinkind wordt meestal de zorgovereenkomst met een partner of familielid gebruikt.
Soms is een arbeidsovereenkomst nodig. Dat is het geval als de mantelzorger echt in dienst werkt en de budgethouder de werkgever is. Vraag bij twijfel advies aan de SVB.
Gebruik het juiste formulier
Vanaf 1 januari 2026 moet u de versie uit 2026 gebruiken. U kunt de zorgovereenkomst invullen via Mijn PGB of het PGB Portaal.
Wat moet u met elkaar afspreken?
Goede afspraken voorkomen onduidelijkheid en ruzie. Bespreek niet alleen het geld. Bespreek ook de taken, grenzen en vervanging.
|
Onderwerp |
Wat spreekt u af? |
|---|---|
|
Startdatum |
De datum waarop de betaalde zorg begint. |
|
Soort zorg |
Welke verzorging, begeleiding of ondersteuning wordt gegeven. |
|
Uren |
Hoeveel uren per week of maand worden gewerkt. |
|
Tarief |
Het bedrag per uur, dagdeel of maand. |
|
Uren doorgeven |
Hoe de gewerkte uren worden bijgehouden en ingediend. |
|
Ziekte en vakantie |
Wie de zorg overneemt als de mantelzorger afwezig is. |
|
Stoppen of wijzigen |
Hoe u wijzigingen doorgeeft en wanneer het contract stopt. |
Zo regelt u betaling uit een pgb
Begin niet direct met het invullen van een contract. Eerst moet duidelijk zijn welke zorg nodig is en welke organisatie de zorg regelt.
- Schrijf op welke hulp nodig is. Noteer welke taken dagelijks of wekelijks terugkomen.
- Bepaal de juiste route. Dit kan de gemeente, zorgverzekeraar of het zorgkantoor zijn.
- Vraag de zorg en het pgb aan. Leg uit waarom u zelf de zorgverlener wilt kiezen.
- Bespreek de inzet van de mantelzorger. Vertel welke zorg de mantelzorger gaat geven.
- Controleer de goedgekeurde taken. Alleen deze taken mogen uit het pgb worden betaald.
- Spreek een toegestaan bedrag af. Controleer het tarief bij de juiste organisatie.
- Vul de zorgovereenkomst in. Gebruik de juiste versie uit 2026.
- Wacht op goedkeuring. Dien pas uren in als de afspraken zijn goedgekeurd.
- Houd de uren bij. Schrijf alleen werkelijk gegeven zorg op.
Heeft de betaling gevolgen voor belasting en toeslagen?
De betaling uit het pgb is inkomen voor de mantelzorger. Dit geldt ook als de budgethouder een partner, ouder of ander familielid is.
De mantelzorger betaalt belasting en premies over dit inkomen. Soms worden deze bedragen vooraf ingehouden. In andere situaties moet de mantelzorger het inkomen zelf doorgeven bij de belastingaangifte.
Extra inkomen kan ook gevolgen hebben voor:
- zorgtoeslag;
- huurtoeslag;
- een uitkering;
- het bedrag dat iemand vooraf aan belasting betaalt.
De SVB kan soms de belasting, premies en betalingen verwerken. Dit heet salarisadministratie. Bij een arbeidsovereenkomst is salarisadministratie via de SVB vanaf 2026 verplicht.
Controleer vooraf wat de betaling betekent voor uw eigen inkomen. Zo voorkomt u dat u later belasting of toeslagen moet terugbetalen.
Wie beheert het pgb?
Een pgb vraagt administratie. De budgethouder moet zorgverleners kiezen, afspraken maken en uren controleren. Ook moeten veranderingen op tijd worden doorgegeven.
Kan de budgethouder dit niet zelf? Dan kan een vertegenwoordiger helpen. Een vertegenwoordiger regelt het pgb namens de budgethouder.
De vertegenwoordiger moet betrouwbaar zijn en het belang van de budgethouder vooropzetten. Het is niet verstandig als dezelfde persoon zonder controle de zorg geeft, de uren goedkeurt en alle betalingen beheert.
Wanneer is betaling uit een pgb minder geschikt?
Betaling kan helpen, maar lost niet ieder probleem op. Een pgb vraagt tijd, administratie en duidelijke grenzen binnen de familie.
Een pgb kan minder geschikt zijn als:
- de administratie te moeilijk of te zwaar is;
- niemand het budget goed kan beheren;
- de mantelzorger al erg moe of overbelast is;
- er geen vervanging is bij ziekte of vakantie;
- betaling spanningen binnen de familie veroorzaakt;
- professionele zorg nodig is die de mantelzorger niet kan geven.
Wordt de zorg te zwaar? Kijk dan niet alleen naar betaling. Soms helpt het meer als iemand de zorg tijdelijk overneemt. Lees wanneer en hoe u respijtzorg kunt aanvragen.
Voorbeeld: een dochter helpt haar moeder
Een oudere vrouw met dementie woont nog thuis. Haar dochter helpt iedere ochtend met aankleden, eten en de dagindeling.
De gemeente of het zorgkantoor beoordeelt eerst welke zorg nodig is. Alleen de goedgekeurde taken en uren mogen uit het pgb worden betaald.
De dochter kan bijvoorbeeld betaald worden voor begeleiding en persoonlijke verzorging. Een gewoon familiebezoek of samen koffie drinken wordt niet automatisch betaald.
Moeder en dochter leggen de betaalde taken vast in een zorgovereenkomst. Zij spreken ook af wie de zorg overneemt tijdens ziekte of vakantie.
Waar krijgt u hulp bij de aanvraag?
U hoeft de aanvraag niet alleen te regelen. Een onafhankelijke cliëntondersteuner kan gratis met u meedenken. Dit is een adviseur die niet voor de gemeente, zorgverzekeraar of zorgaanbieder werkt.
De cliëntondersteuner kan helpen bij het gesprek, het zorgplan en de keuze tussen een pgb en zorg in natura. Bij zorg in natura regelt een zorgorganisatie de zorg voor u.
Ook een mantelzorgsteunpunt kan helpen bij afspraken, grenzen en vervanging. Bekijk welke ondersteuning een mantelzorger kan krijgen.
Conclusie: betalen kan met duidelijke voorwaarden
Een mantelzorger kan onder voorwaarden betaald worden uit een pgb. De zorg moet officieel zijn goedgekeurd. Ook moeten de taken, uren en betaling duidelijk zijn vastgelegd.
Controleer altijd welke regels gelden bij uw gemeente, zorgverzekeraar of zorgkantoor. Gebruik de juiste zorgovereenkomst en schrijf alleen werkelijk gegeven zorguren op.
Bespreek daarnaast wie de zorg overneemt bij ziekte of vakantie. Betaling is belangrijk, maar rust en veilige zorg zijn minstens zo belangrijk.
Betrouwbare bronnen
Over de auteur
Geschreven door Max Wolthuis
Max Wolthuis is oprichter van Seniorenveiligwonen.nl en schrijft vanuit zijn ervaring als mantelzorger over de Wmo, hulpmiddelen en mogelijke vergoedingen. De informatie wordt waar mogelijk gecontroleerd aan de hand van officiële bronnen.
Regelingen kunnen veranderen en verschillen per gemeente, verzekeraar en persoonlijke situatie. Controleer een definitief besluit altijd bij de verantwoordelijke organisatie.