Hoort u een gewone rookmelder niet goed? Kies dan een rookmeldersysteem dat naast geluid ook waarschuwt met fel licht, trillingen of beide. Voor de nacht is een trilplaat of trilkussen vaak belangrijk. Controleer altijd of alle onderdelen met elkaar samenwerken en of u het alarm ook in bed opmerkt.
Een losse rookmelder met alleen een hard piepsignaal is niet voor iedereen voldoende. Dat geldt bijvoorbeeld bij gehoorverlies, wanneer hoge tonen moeilijk hoorbaar zijn of wanneer iemand zonder hoortoestel slaapt. Op deze pagina leest u welke oplossingen er zijn en waar u op moet letten.
Meer informatie over andere risico’s in huis vindt u in onze gids over brandpreventie in huis.
Welke rookmelder is geschikt voor slechthorenden?
Voor iemand die het gewone alarmsignaal niet goed hoort, is een compleet waarschuwingssysteem vaak veiliger dan alleen een luidere rookmelder. Zo’n systeem kan uit meerdere onderdelen bestaan:
- een rookmelder die rook detecteert;
- een flitslamp die fel licht geeft;
- een trilplaat of trilkussen voor in bed;
- een draagbare ontvanger of pager;
- gekoppelde ontvangers in verschillende kamers.
De beste combinatie hangt af van het gehoor, de woning en de slaapplaats. Een felle flits kan overdag goed zichtbaar zijn. Tijdens het slapen kan een trilontvanger nodig zijn om iemand voelbaar te waarschuwen.
Gebruik een telefoonmelding niet als enige waarschuwing tijdens de nacht. Een telefoon kan leeg zijn, op stil staan of buiten bereik liggen. Ook wordt niet iedereen wakker van een melding op de telefoon.
Hoe werkt een rookmelder met lichtsignaal?
Een rookmelder met lichtsignaal werkt samen met een flitslamp. Zodra de rookmelder alarm geeft, ontvangt de lamp een draadloos signaal. De lamp geeft daarna opvallende lichtflitsen.
Een flitslamp kan handig zijn in de woonkamer, keuken, hal of slaapkamer. Plaats de ontvanger op een plek waar het licht goed zichtbaar is. Zet hem niet achter een kast, gordijn of grote stoel.
Alleen een flitslamp is niet voor iedere gebruiker voldoende. Iemand die slaapt met het gezicht van de lamp af, de ogen gesloten heeft of diep slaapt, merkt het licht mogelijk niet op. Daarom wordt in een slaapkamer vaak ook een trilontvanger gebruikt.
Hoe werkt een trilplaat of trilkussen?
Een trilplaat wordt bij het bed gebruikt. Afhankelijk van het systeem ligt deze onder het kussen of onder het matras. Bij brand ontvangt de trilontvanger een signaal en begint deze krachtig te trillen.
De bedoeling is dat iemand ook zonder hoortoestel wakker wordt. Dat kan belangrijk zijn voor mensen die hun hoortoestel ’s nachts uitdoen.
Controleer in de handleiding waar de trilontvanger precies moet liggen. Een zwaar of dik matras kan invloed hebben op wat iemand voelt. Test daarom niet alleen met de hand. Ga in bed liggen zoals u normaal slaapt en laat iemand het alarmsysteem activeren.
Flitslamp, trilplaat of beide?
|
Oplossing |
Vooral geschikt voor |
Aandachtspunt |
|
Flitslamp |
Waarschuwing overdag en in ruimtes waar de lamp zichtbaar is |
Niet iedereen wordt tijdens de slaap wakker van licht |
|
Trilplaat of trilkussen |
Voelbare waarschuwing tijdens het slapen |
Moet goed worden geplaatst en in bed worden getest |
|
Flitslamp en trilontvanger |
Waarschuwing overdag én tijdens het slapen |
Duurder en uitgebreider om te installeren |
Bij ernstig gehoorverlies of doofheid ligt een combinatie van licht en trillingen het meest voor de hand. Laat de uiteindelijke keuze aansluiten op wat de gebruiker zelf goed ziet en voelt.
Waarom moeten de onderdelen gekoppeld zijn?
De rookmelder, flitslamp en trilontvanger moeten onderdeel zijn van hetzelfde systeem of officieel met elkaar kunnen samenwerken. Een willekeurige rookmelder kan niet automatisch een losse trilplaat of flitslamp activeren.
Controleer daarom vóór aankoop:
- welke rookmelders bij de ontvanger passen;
- of iedere rookmelder alle benodigde ontvangers activeert;
- of meerdere rookmelders in huis kunnen worden toegevoegd;
- of het radiosignaal de slaapkamer bereikt;
- hoe een lege batterij of storing wordt gemeld;
- wat er gebeurt wanneer de stroom uitvalt.
Muren, vloeren, grote meubels en andere apparaten kunnen het draadloze bereik verkleinen. Een opgegeven bereik in een folder is daarom geen garantie voor iedere woning. Test de ontvangers op de plaats waar ze dagelijks worden gebruikt.
Voorbeeld: het Bellman Visit-waarschuwingssysteem
Een bekend voorbeeld is het draadloze Visit-systeem van Bellman & Symfon. De Bellman Visit BE1481 is een rookmelder die een alarmsignaal naar passende Visit-ontvangers kan sturen.
Afhankelijk van de gekozen ontvanger krijgt de gebruiker een waarschuwing met geluid, flitslicht of trillingen. Bellman noemt onder meer een flitsontvanger, wekker, pager, polsontvanger en draagbare ontvanger als passende onderdelen.
De BE1481 gebruikt optische rookdetectie en thermische detectie. Volgens de officiële datasheet werkt de melder met twee vervangbare AA-lithiumbatterijen. Bellman noemt hiervoor een gebruiksduur van ongeveer vijf jaar.
Dit is dus geen rookmelder met een vaste batterij voor tien jaar. Wilt u de verschillen weten, lees dan ook de uitleg over een rookmelder 10 jaar batterij.
De Bellman-handleiding vermeldt dat het bereik kleiner kan worden door muren, grote voorwerpen en andere radioapparatuur. De onderdelen moeten daarom na installatie samen worden getest.
Voordelen van een rookmeldersysteem voor slechthorenden
- Het alarm is niet alleen afhankelijk van een hoge pieptoon.
- Een flitslamp geeft een opvallende visuele waarschuwing.
- Een trilontvanger kan iemand tijdens de slaap voelbaar waarschuwen.
- Meerdere ontvangers kunnen bij passende systemen in verschillende kamers worden gebruikt.
- Een compleet systeem kan ook geschikt zijn voor iemand die het hoortoestel ’s nachts uitdoet.
- Sommige systemen kunnen later worden uitgebreid met extra zenders en ontvangers.
Aandachtspunten bij licht, trillen en koppelen
- Een compleet systeem is duurder dan één gewone rookmelder.
- Niet iedere rookmelder werkt samen met iedere flitslamp of trilontvanger.
- Muren en vloeren kunnen het draadloze bereik verkleinen.
- Een flitslamp alleen is niet voor iedere slapende gebruiker voldoende.
- Een trilplaat moet op de normale slaapplaats worden getest.
- Batterijen, stekkers en gekoppelde ontvangers moeten regelmatig worden gecontroleerd.
- Een telefoonmelding alleen is geen betrouwbare vervanging voor een waarschuwing in de slaapkamer.
Zo test u het complete alarmsysteem
Test niet alleen of de rookmelder piept. Controleer ook iedere gekoppelde ontvanger.
- Druk op de testknop van de rookmelder.
- Controleer of de flitslamp direct flitst.
- Controleer of de trilontvanger voelbaar trilt.
- Test vanuit iedere ruimte waar een rookmelder hangt.
- Test de slaapkamer met de deur gesloten.
- Ga op de normale plek in bed liggen en controleer of u wakker zou worden.
- Herhaal de test na het vervangen van een batterij of ontvanger.
Volg altijd de testfrequentie en instructies van de fabrikant. Algemene onderhoudstips staan in onze eenvoudige controlelijst voor het testen en onderhouden van rookmelders.
Gebruik geen open vuur om een rookmelder te testen. Gebruik de testknop en volg de officiële handleiding van het systeem.
Denk ook aan de juiste plaatsing
Een aangepast waarschuwingssysteem vervangt de gewone regels voor rookmelders niet. De rookmelders moeten nog steeds op de juiste plaatsen in huis hangen.
Plaats geen gewone rookmelder in een ruimte met veel stoom, damp of kookrook. Voor sommige situaties kan een hittemelder beter passen. Lees daarvoor onze uitleg met meer over een hittemelder.
Wordt een rookmeldersysteem voor slechthorenden vergoed?
Een wek- en waarschuwingssysteem kan onder voorwaarden vanuit de basisverzekering worden vergoed. Een vergoeding is niet automatisch.
Volgens Bellman zijn voor een aanvraag meestal een recent audiogram en een functioneel voorschrift nodig. Dit voorschrift kan bijvoorbeeld komen van een triage-audicien, audioloog of KNO-arts. De voorwaarden en aanvraagroute kunnen per zorgverzekeraar verschillen.
Neem daarom vóór aankoop contact op met uw audicien en zorgverzekeraar. Vraag welke leverancier, documenten en onderdelen worden vergoed. Koop niet eerst een compleet systeem wanneer nog niet duidelijk is of u recht heeft op vergoeding.
Wanneer is professionele hulp verstandig?
Vraag hulp aan een audicien, audiologisch centrum of gespecialiseerde leverancier wanneer:
- u niet weet welke waarschuwing u nog goed waarneemt;
- u zonder hoortoestel slaapt;
- u diep slaapt of moeilijk wakker wordt;
- de woning meerdere verdiepingen of dikke muren heeft;
- meerdere rookmelders en ontvangers gekoppeld moeten worden;
- u een vergoeding wilt aanvragen;
- u niet zelf veilig bij de rookmelders kunt komen.
Laat na installatie zien hoe het systeem werkt aan een partner, familielid of mantelzorger. Spreek ook af wie helpt bij testen, schoonmaken en het vervangen van batterijen.
Rookmelder voor slechthorenden kiezen in 6 stappen
- Bepaal of geluid nog voldoende wordt gehoord.
- Kies voor licht, trillingen of een combinatie.
- Controleer wat nodig is voor de slaapkamer.
- Kies alleen onderdelen die officieel samenwerken.
- Laat het bereik en alle ontvangers in de woning testen.
- Controleer vóór aankoop of vergoeding mogelijk is.
Belangrijk: een productnaam of technische specificatie zegt niet of iemand het alarm werkelijk opmerkt. De praktijktest in de eigen woning blijft daarom noodzakelijk.
Veelgestelde vragen
Betrouwbare bronnen
Officiële fabrikantbronnen
Over de auteur
Geschreven door Max Wolthuis
Max Wolthuis is oprichter van Seniorenveiligwonen.nl en eigenaar van MaxiCore. Hij heeft een professionele achtergrond als HSE-specialist en persoonlijke ervaring als mantelzorger.
Lees hoe wij bronnen controleren en informatie bijwerken .
Ziet u een mogelijke fout? Geef een correctie of veiligheidsmelding door .