Een geschikte koolmonoxidemelder voor thuis voldoet volgens de fabrikant aan EN 50291-1:2018, heeft een duidelijke test- en storingsmelding en past bij de gebruiker. Voor veel senioren is een model met een vaste tienjaarsbatterij praktisch. Een display kan helpen om meldingen en meetwaarden te bekijken. Bent u slechthorend? Controleer dan of het alarmsignaal goed hoorbaar is of dat de melder gekoppeld kan worden aan extra waarschuwingen.
Een koolmonoxidemelder waarschuwt wanneer er te veel koolmonoxide, afgekort CO, in de woning wordt gemeten. Koolmonoxide is niet hetzelfde als CO2. Een CO2-meter meet kooldioxide en helpt vooral bij het beoordelen van ventilatie. Een CO2-meter vervangt daarom geen koolmonoxidemelder.
Een koolmonoxidemelder is een onderdeel van goede brandpreventie in huis. De melder voorkomt geen koolmonoxide. Laat een cv-ketel, geiser, kachel en rookgasafvoer daarom goed installeren en onderhouden.
Welke koolmonoxidemelder kunt u het beste kiezen?
Kijk bij het kiezen niet alleen naar de prijs. Controleer vooral de norm, batterij, levensduur, waarschuwingssignalen en handleiding.
|
Controlepunt |
Waar let u op? |
Waarom belangrijk? |
|
Productnorm |
EN 50291-1:2018 voor gebruik in woningen |
Hiermee kunt u controleren dat de melder volgens de fabrikant aan de geldende productnorm voor woningen voldoet. |
|
Batterij |
Vaste lithiumbatterij of vervangbare batterijen |
Een vaste batterij vraagt minder tussentijds onderhoud. Bij losse batterijen moet u op tijd nieuwe batterijen plaatsen. |
|
Levensduur |
Vervangdatum of einde-levensduurmelding |
De sensor en de melder gaan niet onbeperkt mee. Volg altijd de vervangdatum van de fabrikant. |
|
Display |
Actuele waarde, hoogste waarde of alleen meldingen |
Een scherm kan extra informatie geven, maar verschilt sterk per model. |
|
Test en storing |
Testknop, batterijmelding en storingssignaal |
U moet kunnen controleren of de melder reageert en herkennen wanneer er iets mis is. |
|
Hoorbaarheid |
Geluidsniveau en eventuele extra waarschuwingen |
Een luid alarm is niet automatisch voor iedereen goed hoorbaar. |
|
Handleiding |
Duidelijke Nederlandstalige instructies |
De handleiding bepaalt onder meer de juiste plaats, testwijze en betekenis van signalen. |
Controleer of de melder voldoet aan EN 50291-1:2018
EN 50291-1:2018 is de productnorm voor elektrische koolmonoxidemelders die bedoeld zijn voor gebruik in woningen. Controleer in de officiële productspecificaties of handleiding of de fabrikant deze norm bij het exacte model noemt.
Let goed op het volledige modelnummer. Een merk kan meerdere melders verkopen met verschillende batterijen, functies en certificeringen. Een algemene merkpagina is daarom niet genoeg om te bepalen waaraan één specifieke melder voldoet.
Wilt u de melder meenemen naar een caravan, camper of boot? Controleer dan apart of de fabrikant het model hiervoor geschikt heeft verklaard. Geschiktheid voor een woning betekent niet automatisch dat de melder ook voor een recreatievoertuig of vaartuig is goedgekeurd.
Is een CE-markering voldoende?
Nee. Een CE-markering is geen onafhankelijk kwaliteitskeurmerk. De fabrikant verklaart met deze markering dat het product aan de toepasselijke Europese productregels voldoet.
Bekijk daarom niet alleen het CE-logo. Controleer ook:
- het exacte modelnummer;
- de vermelding van EN 50291-1:2018;
- de officiële handleiding;
- de vervangdatum of opgegeven levensduur;
- de gegevens van de fabrikant of verantwoordelijke leverancier;
- eventuele onafhankelijke certificering die bij het exacte model hoort.
Een aanvullend keurmerk kan extra informatie geven over controle door een externe organisatie. Het bezit van een keurmerk betekent echter niet automatisch dat de melder voor iedere senior of iedere woning de beste keuze is.
Vaste batterij of vervangbare batterijen?
Beide soorten kunnen geschikt zijn. De beste keuze hangt vooral af van wie de melder gaat onderhouden.
Koolmonoxidemelder met vaste batterij
Bij sommige koolmonoxidemelders zit een afgesloten lithiumbatterij in de melder. De fabrikant kan bijvoorbeeld aangeven dat deze batterij gedurende de opgegeven levensduur niet vervangen hoeft te worden.
- U hoeft tijdens de opgegeven levensduur meestal geen losse batterij te vervangen.
- Praktisch bij zere vingers of minder kracht in de handen.
- Minder kans dat het vervangen van losse batterijen wordt vergeten.
- Er kunnen geen verkeerde batterijen in de melder worden geplaatst.
- De vaste batterij is meestal niet los te vervangen.
- Aan het einde van de levensduur vervangt u de hele melder.
- Een storing of einde-levensduurmelding moet wel worden herkend.
- Controleer altijd of de fabrikant de opgegeven batterijduur voor het exacte model bevestigt.
Koolmonoxidemelder met vervangbare batterijen
Andere modellen werken met losse AA- of AAA-batterijen. Deze batterijen kunnen eerder leeg zijn dan de sensor. U moet ze dan volgens de handleiding vervangen.
- Lege batterijen kunnen meestal direct worden vervangen.
- U hoeft bij een lege batterij niet altijd de hele melder te vervangen.
- Losse batterijen zijn vaak gemakkelijk verkrijgbaar.
- U moet de batterijen op tijd vervangen.
- Het batterijvak kan lastig zijn bij zere of stijve vingers.
- Gebruik alleen het batterijtype dat in de handleiding staat.
- Ook na het vervangen van de batterijen blijft de vervangdatum van de melder gelden.
Voor een senior die het batterijonderhoud moeilijk zelf kan uitvoeren, is een model met een vaste batterij vaak praktischer. Spreek wel af wie de melder test en wie reageert op een storing of einde-levensduurmelding.
Heeft u een display nodig?
Een display is handig, maar niet verplicht voor iedere gebruiker. Het scherm kan afhankelijk van het model informatie tonen over de gemeten CO-waarde, de hoogste gemeten waarde, de batterij of een storing.
De hoeveelheid koolmonoxide wordt vaak aangegeven in ppm. Dit betekent delen per miljoen. Kijk in de handleiding wat het scherm precies toont. Sommige melders laten niet voortdurend iedere lage waarde zien.
Gebruik het display niet om zelf te bepalen of een situatie nog veilig is. Gaat het alarm af? Volg dan de noodinstructies van de fabrikant en de hulpdiensten. Op de aparte pagina leest u wat u moet doen wanneer een koolmonoxidemelder afgaat.
Een display kan geschikt zijn wanneer:
- u graag extra informatie op de melder ziet;
- het scherm groot en goed leesbaar is;
- u foutmeldingen gemakkelijker wilt herkennen;
- een mantelzorger de getoonde informatie kan helpen controleren.
Een display is minder nuttig wanneer:
- het scherm klein of slecht verlicht is;
- de melder buiten het zicht wordt geplaatst;
- de gebruiker moeite heeft met kleine cijfers of technische codes;
- het display ten onrechte een gevoel van veiligheid geeft.
Let op de hoorbaarheid van het alarm
Fabrikanten vermelden bij sommige koolmonoxidemelders een geluidsniveau van bijvoorbeeld 85 dB. Zo’n waarde zegt niet dat iedere senior het alarm in iedere ruimte goed kan horen.
De hoorbaarheid hangt onder meer af van:
- gehoorverlies;
- de afstand tot de melder;
- gesloten deuren;
- achtergrondgeluid;
- de plaats van de melder;
- of iemand slaapt zonder hoortoestellen.
Bent u slechthorend? Controleer dan of het gekozen systeem extra waarschuwingen ondersteunt. Denk aan een gesproken waarschuwing, flitslamp, trilontvanger of gekoppelde ontvanger. Controleer de samenwerking altijd in de officiële handleidingen van beide producten.
Een losse koolmonoxidemelder kan niet automatisch worden gekoppeld aan ieder waarschuwingssysteem. Alleen een vergelijkbare stekker, app of merknaam is geen bewijs dat twee apparaten samenwerken.
Slimme of gekoppelde koolmonoxidemelder
Sommige koolmonoxidemelders kunnen samenwerken met andere melders of een waarschuwing naar een telefoon sturen. Dit kan nuttig zijn voor een mantelzorger die niet in dezelfde woning woont.
Controleer vóór aankoop:
- of de melder lokaal een luid alarm geeft;
- of een app, basisstation of abonnement nodig is;
- of meldingen blijven werken bij een internetstoring;
- of de telefoon toestemming heeft om meldingen te tonen;
- wie een melding ontvangt;
- wat er gebeurt wanneer niemand op de telefoon reageert;
- hoe lang de software en app worden ondersteund;
- welke gegevens worden opgeslagen of gedeeld.
Een telefoonmelding is een extra waarschuwing. Vertrouw niet alleen op wifi, internet of een app. De melder in de woning moet zelf alarm kunnen geven.
Lees bij een slim systeem ook het privacybeleid. Controleer wie toegang heeft tot meldingen en of een oud telefoonnummer of account eenvoudig verwijderd kan worden.
Testknop, storingsmelding en vervangsignaal
Een geschikte koolmonoxidemelder heeft een duidelijke manier om de werking te testen. Gebruik daarvoor de testknop en volg de testfrequentie uit de officiële handleiding.
Let ook op de betekenis van lampjes en pieptonen. Het alarmsignaal voor koolmonoxide kan anders klinken dan een melding voor:
- een bijna lege batterij;
- een technische storing;
- het einde van de levensduur;
- een geslaagde of mislukte test.
Bewaar de handleiding op een vaste plaats. Maak eventueel een korte kaart met de belangrijkste signalen. Schrijf ook de plaatsings- of vervangdatum op de melder of in de agenda van een mantelzorger.
Reageert de melder niet op de testknop? Geeft hij een storing aan? Of is de vervangdatum bereikt? Volg dan de handleiding. Gebruik een melder met een storing of verlopen levensduur niet alsof deze nog betrouwbaar werkt.
Waar moet de koolmonoxidemelder komen?
De juiste plaats hangt af van de ruimte, het verbrandingstoestel en de instructies van de fabrikant. Een koolmonoxidemelder wordt niet automatisch op dezelfde plaats als een rookmelder gemonteerd.
Volg daarom de officiële handleiding en het Nederlandse plaatsingsadvies. Lees hiervoor de aparte uitleg over een koolmonoxidemelder plaatsen. Op die pagina worden afstand, hoogte en verschillende ruimtes behandeld.
Plaats de melder niet zomaar op een handige vrije plek. Een verkeerde plaats kan ervoor zorgen dat de melder later of minder goed waarschuwt.
Een koolmonoxidemelder vervangt geen rookmelder
Een koolmonoxidemelder reageert op koolmonoxide. Een rookmelder waarschuwt bij rook. U heeft daarom niet genoeg aan alleen een CO-melder.
Controleer naast de CO-melder ook welke rookmelder geschikt is voor thuis. Voor een combimelder gelden weer andere aandachtspunten. Controleer daarbij afzonderlijk aan welke normen het rookmelderdeel en het koolmonoxidemelderdeel voldoen.
Wanneer is professionele hulp verstandig?
Vraag hulp aan een installateur, brandveiligheidsspecialist, hoorspecialist of andere deskundige wanneer:
- u niet weet hoeveel melders nodig zijn;
- er meerdere verbrandingstoestellen in de woning staan;
- de woning meerdere verdiepingen of aparte slaapruimtes heeft;
- de bewoner slechthorend is;
- de bewoner de melder niet zelf kan testen;
- er sprake is van geheugenproblemen of dementie;
- een app, flitslamp of trilontvanger gekoppeld moet worden;
- u twijfelt over de juiste montageplaats;
- het verbrandingstoestel, afvoerkanaal of ventilatiesysteem niet in orde lijkt.
Een koolmonoxidemelder is een extra waarschuwing. Laat verbrandingstoestellen en rookgasafvoeren altijd door een vakbekwaam bedrijf installeren en onderhouden.
Korte keuzehulp
|
Uw situatie |
Logische keuze |
|
U wilt zo weinig mogelijk batterijonderhoud |
Een model met een vaste batterij voor de opgegeven levensduur |
|
U wilt waarden en foutmeldingen kunnen bekijken |
Een model met een duidelijk en goed leesbaar display |
|
Een mantelzorger woont op afstand |
Een slimme melder met lokaal alarm én telefoonmelding, mits de verbinding en privacy passen |
|
De bewoner is slechthorend |
Een aantoonbaar passend systeem met extra licht-, tril- of gesproken waarschuwing |
|
U wilt de melder ook in een boot, caravan of camper gebruiken |
Alleen een model dat hiervoor volgens de fabrikant uitdrukkelijk geschikt is |
Samengevat: kies niet alleen op prijs of merk. Begin bij EN 50291-1:2018. Kies daarna een batterij, display en waarschuwingsmethode die de bewoner goed kan gebruiken. Controleer vóór aankoop altijd de officiële handleiding van het exacte model.
Veelgestelde vragen over koolmonoxidemelders
Betrouwbare bronnen
Over de auteur
Geschreven door Max Wolthuis
Max Wolthuis is oprichter van Seniorenveiligwonen.nl en eigenaar van MaxiCore. Hij heeft een professionele achtergrond als HSE-specialist en persoonlijke ervaring als mantelzorger.
Lees hoe wij bronnen controleren en informatie bijwerken .
Ziet u een mogelijke fout? Geef een correctie of veiligheidsmelding door .