Wat is de Wet langdurige zorg Wlz?
Gecontroleerd en bijgewerkt
Deze informatie is gecontroleerd op 12 september 2026.
Voor deze controle zijn actuele officiële bronnen gebruikt van onder andere Rijksoverheid, CIZ, Zorginstituut Nederland en het CAK. Regels en voorwaarden kunnen veranderen. Daarom verwijzen we bij belangrijke voorwaarden altijd naar de verantwoordelijke officiële instantie.
Wlz betekent Wet langdurige zorg. Deze wet is bedoeld voor mensen die door een ziekte, aandoening, stoornis of beperking blijvend permanent toezicht of 24 uur per dag zorg in de nabijheid nodig hebben.
Kort antwoord: het CIZ beoordeelt of iemand aan de voorwaarden voor de Wlz voldoet. Bij een positieve Wlz-indicatie helpt het zorgkantoor daarna bij het organiseren van de zorg. Die zorg kan, afhankelijk van de situatie, thuis of in een zorginstelling worden ontvangen.
Een belangrijke misvatting is dat u met een Wlz-indicatie automatisch naar een verpleeghuis moet. Dat is niet zo. Wlz-zorg kan onder voorwaarden ook thuis worden georganiseerd.
Praktische SVW-route:
Herken eerst of er mogelijk sprake is van een blijvende behoefte aan permanent toezicht of 24 uur per dag zorg in de nabijheid. Het CIZ beoordeelt vervolgens officieel of iemand toegang krijgt tot de Wlz. Na een positieve indicatie helpen het zorgkantoor en de zorgaanbieder bij de vervolgstappen.
In de praktijk merkt SVW dat de Wlz vaak pas in beeld komt wanneer thuis wonen en mantelzorg steeds moeilijker vol te houden zijn. Toch betekent een zware zorgsituatie niet automatisch dat iemand aan de wettelijke Wlz-voorwaarden voldoet. Die beoordeling ligt bij het CIZ.
Wat is de Wet langdurige zorg (Wlz)?
De Wet langdurige zorg regelt zware en langdurige zorg voor mensen die blijvend veel toezicht of zorg dichtbij nodig hebben. Het gaat dus niet alleen om hoeveel uren hulp iemand krijgt.
Belangrijk zijn vooral de wettelijke begrippen permanent toezicht en 24 uur per dag zorg in de nabijheid. Daarbij moet de zorgbehoefte blijvend zijn.
“24 uur zorg in de nabijheid” betekent niet dat er letterlijk ieder uur iemand naast u staat. Het betekent dat noodzakelijke zorg op geplande én onverwachte momenten dichtbij beschikbaar moet zijn, bijvoorbeeld omdat iemand niet altijd zelf op tijd hulp kan inschakelen.
Voor wie is de Wlz bedoeld?
De Wlz kan in beeld komen als iemand door een lichamelijke, psychogeriatrische, verstandelijke, zintuiglijke of andere relevante beperking blijvend intensieve zorg nodig heeft en voldoet aan de wettelijke voorwaarden.
De kern is dat iemand blijvend behoefte heeft aan:
- permanent toezicht; of
- 24 uur per dag zorg in de nabijheid om ernstig nadeel te voorkomen.
Alleen hulp nodig hebben bij bijvoorbeeld schoonmaken, boodschappen of enkele vaste zorgmomenten betekent daarom niet automatisch dat de Wlz van toepassing is.
|
Situatie die een reden kan zijn om verder te kijken |
Waarom dit relevant kan zijn |
|---|---|
|
Niet meer zelfstandig gevaar kunnen herkennen |
Er kan toezicht nodig zijn om ernstig nadeel te voorkomen. |
|
Niet zelf op tijd hulp kunnen inschakelen |
Zorg moet dan mogelijk onverwacht en snel dichtbij beschikbaar zijn. |
|
Ernstige problemen met geheugen, gedrag of overzicht |
Dit kan ertoe leiden dat iemand voortdurend toezicht of zorg dichtbij nodig heeft. |
|
De zorgbehoefte is blijvend |
Voor toegang tot de Wlz moet de behoefte aan permanent toezicht of zorg in de nabijheid blijvend zijn. |
|
Thuiszorg en mantelzorg zijn niet meer voldoende |
Dit kan een aanleiding zijn om de situatie opnieuw te laten beoordelen, maar bepaalt op zichzelf niet of iemand recht heeft op de Wlz. |
Wie bepaalt of u Wlz-zorg krijgt?
Het CIZ, het Centrum Indicatiestelling Zorg, beoordeelt onafhankelijk of iemand voldoet aan de wettelijke voorwaarden voor toegang tot de Wlz.
Het CIZ kijkt naar uw aandoening of beperking, uw functioneren, de zorg die nodig is en of de behoefte aan permanent toezicht of 24 uur per dag zorg in de nabijheid blijvend is.
Seniorenveiligwonen.nl kan daarom niet beoordelen of u persoonlijk recht heeft op Wlz-zorg.
Wat betekent een Wlz-indicatie?
Een Wlz-indicatie is het officiële besluit van het CIZ dat iemand toegang krijgt tot Wlz-zorg. In het besluit staat onder meer het zorgprofiel dat aansluit bij de vastgestelde zorgbehoefte.
Een zorgprofiel beschrijft in hoofdlijnen welke soort zorgbehoefte iemand heeft. Het is niet simpelweg een vast aantal uren zorg.
|
Woord |
Betekenis in gewone taal |
|---|---|
|
Wlz-indicatie |
Het officiële CIZ-besluit dat iemand toegang krijgt tot Wlz-zorg. |
|
CIZ |
De organisatie die officieel beoordeelt of iemand toegang krijgt tot de Wlz. |
|
Zorgprofiel |
Een omschrijving van de zorgbehoefte die het CIZ bij de indicatie vaststelt. |
|
Zorgkantoor |
De organisatie die na een Wlz-indicatie helpt bij het organiseren van de zorg. |
|
CAK |
De organisatie die onder meer de eigen bijdrage voor Wlz-zorg berekent en int. |
|
Zorg thuis |
Wlz-zorg hoeft niet altijd in een instelling te worden ontvangen. Onder voorwaarden kan zorg ook thuis worden georganiseerd. |
Welke zorg kan onder de Wlz vallen?
Welke zorg daadwerkelijk vanuit de Wlz wordt geleverd, hangt af van de indicatie, het zorgprofiel, de leveringsvorm en de persoonlijke situatie.
|
Soort zorg |
Voorbeeld |
|---|---|
|
Persoonlijke verzorging |
Hulp bij bijvoorbeeld wassen, aankleden en persoonlijke verzorging. |
|
Verpleging |
Verpleegkundige zorg die past bij de zorgbehoefte. |
|
Begeleiding |
Ondersteuning bij het dagelijks functioneren en dagstructuur. |
|
Behandeling |
Behandeling die binnen de Wlz-zorg noodzakelijk is, afhankelijk van de situatie. |
|
Verblijf of zorg thuis |
De zorg kan afhankelijk van de situatie in een instelling of thuis worden georganiseerd. |
Ook dagbesteding, vervoer en huishoudelijke ondersteuning kunnen in bepaalde Wlz-situaties onderdeel van de zorg zijn. Welke aanspraken precies gelden, verschilt per situatie en leveringsvorm.
Voor hulpmiddelen en medicijnen gelden aparte regels. Lees daarvoor Vergoeding hulpmiddelen en medicijnen via de Wlz.
Hoe begint de route naar Wlz-zorg?
Een aanvraag voor een Wlz-indicatie wordt gedaan bij het CIZ. Het CIZ onderzoekt vervolgens of iemand voldoet aan de wettelijke voorwaarden.
|
Stap |
Wat gebeurt er? |
Wie is aan zet? |
|---|---|---|
|
1. Aanvraag |
Een aanvraag voor Wlz-zorg wordt bij het CIZ ingediend. |
Cliënt of vertegenwoordiger. |
|
2. Beoordeling |
Het CIZ onderzoekt of aan de wettelijke Wlz-voorwaarden wordt voldaan. |
CIZ. |
|
3. Indicatiebesluit |
Bij toegang tot de Wlz staat in het besluit onder meer het zorgprofiel. |
CIZ. |
|
4. Zorg organiseren |
Na een positieve indicatie worden de vervolgstappen voor de zorg besproken. |
Zorgkantoor en zorgaanbieder. |
Wat gebeurt er na een Wlz-indicatie?
Na een positieve indicatie stuurt het CIZ de benodigde gegevens door naar het zorgkantoor. Het zorgkantoor helpt vervolgens bij het organiseren van de Wlz-zorg.
Daarbij kan worden besproken of zorg thuis wordt georganiseerd of dat verblijf in een instelling aan de orde is. Ook de gekozen zorgaanbieder speelt daarna een belangrijke rol bij de concrete zorgafspraken.
Moet u met een Wlz-indicatie naar een verpleeghuis?
Nee, niet automatisch. Een Wlz-indicatie betekent dat u toegang krijgt tot langdurige zorg. Die zorg hoeft niet altijd in een verpleeghuis of andere zorginstelling te worden geleverd.
Onder voorwaarden kan Wlz-zorg thuis worden georganiseerd. Daarvoor bestaan onder meer een volledig pakket thuis (VPT), modulair pakket thuis (MPT) en pgb.
We werken deze vormen hier bewust niet verder uit. Lees daarvoor Wlz-zorg thuis: hoe blijft u langer thuis wonen?.
Als zorg thuis niet verantwoord of haalbaar kan worden georganiseerd, kan verblijf in een instelling in beeld komen. Lees daarover verder bij de overstap naar een zorginstelling via de Wlz.
Betaalt u een eigen bijdrage voor Wlz-zorg?
Voor Wlz-zorg kan een eigen bijdrage gelden. Het CAK berekent en int deze bijdrage.
Hoeveel u betaalt, hangt onder meer af van uw inkomen, vermogen, leeftijd, huishoudsituatie en de manier waarop u Wlz-zorg ontvangt. Daarom noemen we op deze algemene Wlz-pagina geen vast bedrag.
Is Wlz hetzelfde als Wmo of Zvw?
Nee. De Wlz heeft andere wettelijke voorwaarden dan ondersteuning via de gemeente of zorg via de zorgverzekering.
De volledige vergelijking hoort niet op deze Wlz-subhub. Lees daarvoor Wat is het verschil tussen Wmo, Zvw en Wlz?.
Waar leest u verder over de Wlz?
- Wlz-zorg thuis – over VPT, MPT, pgb en langer thuis wonen.
- Hulpmiddelen en medicijnen via de Wlz – over welke financieringsroute kan gelden.
- Overstap naar een zorginstelling – als thuis wonen niet meer de passende route is.
- Extra zorg binnen de Wlz – over aanvullende zorgmogelijkheden binnen de Wlz.
Belangrijke disclaimer
Deze informatie is algemene uitleg voor senioren en mantelzorgers. Het CIZ beoordeelt of iemand voldoet aan de wettelijke voorwaarden voor toegang tot de Wlz. Seniorenveiligwonen.nl kan niet beoordelen of u persoonlijk recht heeft op Wlz-zorg. Regels en voorwaarden kunnen veranderen. Controleer een definitief besluit altijd bij de verantwoordelijke officiële organisatie.
Betrouwbare bronnen
Over de auteur
Geschreven door Max Wolthuis
Max Wolthuis is oprichter van Seniorenveiligwonen.nl en schrijft vanuit zijn ervaring als mantelzorger over de Wmo, hulpmiddelen en mogelijke vergoedingen. De informatie wordt waar mogelijk gecontroleerd aan de hand van officiële bronnen.
Regelingen kunnen veranderen en verschillen per gemeente, verzekeraar en persoonlijke situatie. Controleer een definitief besluit altijd bij de verantwoordelijke organisatie.