Welke alternatieven zijn er voor een traplift?

Traplopen kan door pijn, minder kracht of angst steeds lastiger worden. Toch hoeft een vaste traplift niet altijd de eerste oplossing te zijn. Soms helpt een kleine aanpassing. In andere situaties is beneden wonen, een ander liftsysteem of verhuizen veiliger.

Kort antwoord: Een alternatief voor een traplift kan betere verlichting, antislip, een tweede leuning, tussentreden, een traploophulp, oefenen met een deskundige, beneden slapen, een ander liftsysteem of verhuizen zijn. Welke oplossing veilig is, hangt af van uw kracht, evenwicht, trap, woning en de vraag of u zelfstandig moet kunnen blijven.

Kunt u de trap nu niet veilig gebruiken? Ga dan niet alleen naar boven. Leg belangrijke spullen tijdelijk beneden en vraag hulp. Laat daarna rustig beoordelen welke oplossing bij u past.

Wanneer hoeft een traplift nog niet de eerste stap te zijn?

Een kleinere oplossing kan passen als u nog zelf kunt traplopen. U moet wel genoeg kracht, evenwicht en overzicht hebben. Het hulpmiddel ondersteunt u, maar neemt het traplopen niet over.

Denk bijvoorbeeld aan iemand met pijnlijke knieën. Een tweede leuning of tussentreden kunnen de belasting verlagen. Bij slecht zicht kunnen betere verlichting en duidelijke randen van treden helpen.

Een alternatief is minder geschikt als u vaak duizelig bent, onverwacht door uw benen zakt of niet veilig kunt blijven staan. Ook ernstige valangst, weinig kracht in de handen of moeite met het begrijpen van een hulpmiddel zijn belangrijke signalen.

Twijfelt u of zelfstandig traplopen nog verantwoord is? Lees dan wanneer een traplift geschikt kan zijn. Wilt u eerst alle keuzes naast elkaar zien? Begin dan bij traplift kiezen.

Maak de bestaande trap eerst veiliger

Soms ligt het grootste probleem niet bij uw benen. De trap zelf kan donker, glad of onduidelijk zijn. Begin daarom met eenvoudige risico’s die u direct kunt zien.

• Zorg voor helder licht bovenaan, onderaan en op de overloop.
• Laat het licht aangaan voordat u de eerste trede gebruikt.
• Maak de rand van iedere trede goed zichtbaar.
• Haal losse spullen, snoeren en kleding van de trap.
• Herstel losse vloerbedekking en beschadigde treden.
• Gebruik alleen stevig bevestigd antislipmateriaal.

Losse matjes en slecht vastgeplakte strips kunnen juist een struikelrand maken. Controleer antislip daarom regelmatig. Gebruik ook schoenen die goed passen en niet van uw hiel glijden.

Deze aanpassingen helpen vooral bij een donkere of gladde trap. Ze lossen weinig kracht, ernstige evenwichtsproblemen of pijn niet op. Lees voor bredere maatregelen ook de pagina over valpreventie voor senioren.

Een tweede trapleuning of extra steunpunten

Met een leuning aan beide kanten kunt u zich links en rechts vasthouden. Dat geeft meer steun tijdens het stijgen, dalen en draaien op een overloop.

De leuning moet goed vastzitten en prettig in de hand liggen. Een dikke of gladde leuning is lastig bij zere vingers, artrose of weinig knijpkracht. Test daarom of u de leuning stevig kunt omvatten.

Extra vaste handgrepen kunnen helpen bij de eerste of laatste trede. Pak geen radiator, deurklink of los meubel vast. Deze onderdelen zijn niet bedoeld om uw lichaamsgewicht op te vangen.

Let ook op de vrije ruimte. Een tweede leuning maakt een smalle trap nog smaller. Dat kan lastig zijn voor andere bewoners of bij het dragen van spullen. Laat de plaats daarom vooraf beoordelen.

Tussentreden en andere traploophulpen

Tussentreden worden tussen de bestaande treden geplaatst. U maakt daardoor kleinere stappen. Dit kan prettig zijn bij pijn in knieën of heupen en bij minder spierkracht.

Het looppatroon verandert wel. U moet leren waar u iedere voet neerzet. Dat kan minder geschikt zijn bij slecht zicht, vergeetachtigheid of moeite met nieuwe handelingen. Ook bezoekers moeten weten dat de trap anders loopt.

Een mechanische traploophulp werkt anders. Daarbij schuift een stevige handgreep langs een rail. U verplaatst de handgreep stap voor stap. Volgens fabrikant TOPRO wordt deze traploophulp aan de muur gemonteerd en kan de rail ook als gewone leuning dienen.

U blijft bij beide oplossingen zelf lopen. U moet dus veilig kunnen staan, uw voeten goed kunnen plaatsen en genoeg kracht hebben. Een traploophulp is geen vervanging wanneer u de treden niet meer zelf kunt nemen.

Hoe komt u de trap op met krukken?

Gebruik krukken op de trap alleen nadat een fysiotherapeut of ergotherapeut dit met u heeft geoefend. De juiste manier hangt af van uw letsel en hoeveel gewicht u op uw been mag zetten.

Vaak houdt iemand één leuning vast en beide krukken in de andere hand. Dit is niet voor iedereen veilig. Kunt u geen hand vrijhouden, is de trap smal of verliest u snel uw evenwicht? Gebruik de trap dan niet zonder hulp.

Een wandelstok, kruk of rollator is vooral een loophulpmiddel voor een vlakke vloer. Draag nooit zelf een rollator over de trap. Heeft u boven en beneden een rollator nodig? Dan kan een tweede rollator per verdieping veiliger zijn.

Kan oefenen met een deskundige helpen?

Oefenen kan helpen als u nog kunt traplopen, maar kracht of vertrouwen verliest. Een deskundige kijkt eerst waarom de trap lastig is. Dat kan komen door minder spierkracht, pijn, onzekerheid, slecht zicht of een onhandige woning.

Een fysiotherapeut kan kijken naar lopen, kracht en evenwicht. Een ergotherapeut kijkt vooral naar dagelijkse handelingen en uw woning. Samen kunt u oefenen met veilig draaien, rustig tempo en het juiste gebruik van een leuning of hulpmiddel.

Oefenen is geen snelle oplossing voor iedere situatie. Het past minder goed bij plotselinge duizeligheid, ernstige pijn, herhaald vallen of snel verlies van kracht. Bespreek een plotselinge verandering eerst met uw huisarts.

Gebruik geen algemeen trainingsschema van internet als u al bent gevallen. Persoonlijk advies is belangrijker. De trap, uw gezondheid en uw dagelijkse mogelijkheden verschillen per persoon.

Slaapkamer of badkamer naar beneden verplaatsen

Kunt u beneden slapen en wassen? Dan hoeft u de trap misschien niet meer dagelijks te gebruiken. Dit kan een tijdelijke oplossing zijn na een operatie. Het kan ook een blijvende keuze worden.

Alleen een bed in de woonkamer zetten is niet altijd genoeg. Kijk ook naar een toilet, wassen of douchen, privacy, ventilatie en een veilige route in de nacht. Een losse po-stoel of tijdelijke wasplek vraagt daarnaast om goede hygiëne en hulp.

Een badkamer beneden maken kan een grote verbouwing zijn. Leidingen, afvoer, ventilatie en genoeg bewegingsruimte zijn nodig. Houd ook rekening met ruimte voor een rollator, zorgbed of hulpverlener.

Deze oplossing past vooral als de begane grond ruim genoeg is. Ze past minder goed als u veel woonruimte verliest of beneden geen veilige wasruimte kunt maken.

Een slaap- en badkamer beneden kunnen ook helpen wanneer traplopen tijdens een noodsituatie niet meer lukt. Controleer daarnaast hoe iemand bij brand veilig naar buiten komt. Lees hiervoor de uitleg over vluchten bij brand met beperkte mobiliteit.

Huislift, plateaulift of traploper met begeleiding

Een ander liftsysteem kan passen als een gewone traplift niet goed aansluit. Deze oplossingen verschillen sterk in ruimte, bediening en gebruik.

Test de bediening met de echte gebruiker. Kleine knoppen kunnen lastig zijn bij zere vingers of weinig kracht. Vraag ook naar jaarlijks onderhoud, storingskosten, accu’s en wat het systeem doet bij stroomuitval.

Huislift

Een huislift gaat meestal recht omhoog tussen twee verdiepingen. U hoeft dan niet langs de trap te reizen. Er is wel ruimte nodig op beide verdiepingen en vaak ook een opening in de vloer.

Een huislift is een grote woningaanpassing. Denk aan bouwkundige werkzaamheden, onderhoud en een plan bij storing. Controleer ook of een rollator of rolstoel in de gekozen lift past.

Plateaulift

Een plateaulift vervoert iemand staand of in een rolstoel op een vlak platform. Sommige systemen overbruggen enkele treden. Andere volgen de trap. Een platform neemt meestal meer ruimte in dan een stoeltraplift.

Volgens fabrikant Liftup kan FlexStep gewone treden en een platformlift combineren. Zo’n oplossing vraagt maatwerk. Lees voor de algemene werking, benodigde ruimte, veiligheid en kosten hoe een plateaulift werkt en wanneer deze past.

Mobiele traploper met begeleider

Met een traploper bedoelen we hier een mobiele trapklimmer. De gebruiker zit op een stoel of blijft in een geschikte rolstoel. Een begeleider bestuurt het apparaat stap voor stap.

Het voordeel is dat er volgens fabrikant Invacare geen vaste verbouwing nodig is. De grote beperking is de afhankelijkheid van een getrainde helper. Het apparaat moet ook passen bij de trap, de gebruiker en de rolstoel.

Een mobiele trapklimmer is dus meestal geen zelfstandige dagelijkse oplossing. Test het apparaat altijd in de echte woning. Vraag ook wie helpt, wie het oplaadt en wat er gebeurt als die persoon niet beschikbaar is.

Verhuizen naar een gelijkvloerse woning

Een gelijkvloerse woning heeft de belangrijkste kamers op dezelfde woonlaag. Daardoor hoeft u thuis weinig of geen trappen te gebruiken.

Verhuizen kan logisch zijn als meerdere delen van de woning lastig worden. Denk aan een steile trap, kleine badkamer, hoge drempels en weinig ruimte voor een rollator. Ook veel onderhoud of afstand tot winkels en zorg kan meewegen.

De stap is groot. U kunt sociale contacten, een vertrouwde buurt of een tuin missen. Ook zijn geschikte woningen niet overal direct beschikbaar.

Deze pagina behandelt alleen verhuizen als alternatief voor de trap. Bekijk voor de volledige afweging de voor- en nadelen van verhuizen of de woning aanpassen.

Welke oplossing past bij welke situatie?

Er is niet één beste alternatief voor een traplift. Kies eerst op basis van het probleem. De kostenklasse hieronder is een grove vergelijking. Een vakman moet de echte situatie en kosten beoordelen.

Wanneer is een traplift toch logischer?

Een traplift kan logischer zijn als u de treden niet meer veilig kunt lopen, maar wel veilig kunt gaan zitten en opstaan. Dit geldt vooral als u dagelijks zelfstandig naar boven moet en een helper niet steeds beschikbaar is.

Een traplift is minder logisch als u niet veilig op de stoel kunt plaatsnemen, de bediening niet begrijpt of boven geen veilige uitstapplek heeft. Laat daarom niet alleen de trap, maar ook de gebruiker beoordelen.

Kies uw volgende stap:
Kunt u nog veilig lopen en heeft u vooral steun nodig? Bekijk dan eerst de kleine aanpassingen. Kunt u de treden niet meer veilig nemen? Onderzoek dan of een traplift past. Zijn meerdere kamers en doorgangen een probleem? Vergelijk dan aanpassen met verhuizen.

Bekijk kleine aanpassingen

Traplift kiezen

Verhuizen of aanpassen

Veelgestelde vragen over alternatieven voor een traplift

Over de auteur

Geschreven door Max Wolthuis

Max Wolthuis is oprichter van Seniorenveiligwonen.nl en eigenaar van MaxiCore. Hij heeft een professionele achtergrond als HSE-specialist en persoonlijke ervaring als mantelzorger.

Lees hoe wij bronnen controleren en informatie bijwerken .

Ziet u een mogelijke fout? Geef een correctie of veiligheidsmelding door .